گ/۴۶

Investigating the Hydropolitics of Little Zab In the Political Relations of Iran and Iraq

كارشناسي ارشد ÷

ع. سياسي

تهران غرب

۱۳۹۷

۱۳۹۷/۰۴/۱۷

عالي

ديانت، محسن

قنبري

Hydropolitic, Little Zab, Geo Culture, Ecopolitic, Security, Constructivism

دانشگاه پيام نور

روابط سياسي دو كشور ايران و عراق در همسايگي يكديگر، همواره متاثر از عواملي گوناگون بوده است كه ميتوانند داراي چند بُعدِ تاثيرگذاري باشند؛ مسئلة منابع مشترك به عنوان يكي از اين عوامل به صورت چندبُعدي، تا اكنون بر روابط سياسي دو كشور تاثيرات قابل توجهي داشته است. كانون مورد توجه از ميان منابع مشترك دو دولت، مسئلة آبهاي مشترك بوده اند، كه با جنبـه هـاي گوناگـون بر روابـط سياسـي دو كـشور تـاثـير مـيگذارند. آبهاي مشترك در بستر رودخانه هاي مشترك در هر دو كشور ايران و عراق، به يك امر سياسي بدل گشته اند، هر دو كشور با مد نظر قرار دادن اهميّت اين موضوع شـروع به سـياسـت گذاري هاي استراتژيك خود بر حوزه هاي آبي مشترك نموده اند كه در اين ميان تصـميم گيري هاي استراتژيك كشور ايران و تأثيرگذاري آنها بر روابط سياسي دو كشور،با توجه به قرار گرفتن اين كشور در موقعيت بالا دستياز لحاظ توپوگرافي به نسبت كشور عراق،بيشتر بـوده است. رودخانـه اي مـشترك در دو كـشور ايـران و عـراق كه تحـت اعمـال تصـميم گـيريهاي استراتژيك قرار گرفته است، رودخانة زاب كوچك ميباشد. در اين راستابررسي وضعيت هيدروپليتيكي رودخانة زاب كوچكدر روابط سياسي ايران و عراق از اهداف تحقيق حاضر ميباشد. فرضية مطرح شدة پژوهش به اين صورت است، كه در شرايط دورة جديد و مختصات تحولات نوين، مسئلة هيدروپليتيك حوزة زاب كوچك ميتواند با ابعاد ژئوكالچري، اِكوپليتيكي و امنيتي، بر روابط سياسي دو كشور ايران و عراق، تاثيرات متعدد داشته باشد. جهت تبيين نظري مسئلة تحقيق از چهارچوب نظري «سازه انگاري» استفاده ميشود. اين پژوهش بر اساس ماهيت و روش؛ توصيفي- تحليلي و اطلاعات مورد نياز به روش كتابخانه اي و اسنادي گردآوري شده است. نتايج حاصل از پژوهش نشان ميدهد كه موقعيّت جغرافيايي، انساني و تاريخي رودخانة زاب كوچك، از سويي ميتواند با عدم بررسي همه جانبة اثرگذاري تصميم گيريهاي سياسي بر اين حوزه، تهديدي براي دو كشور؛ و از سويي ديگر ميتواند با در نظر گرفتن پتانسيل هاي منطقه و ظرفيتهاي نظري جديد در روابط بين كشورها براي دو كشور ايران و عراق و براي منطقه فرصتي هيدروپليتيكي به حساب آيد.

۱۳۹۷/۰۶/۰۷

47610