چكيده
با توجه به اثرات سوء مواد شيميايي نسبت به محيط زيست و مصرف كنندگان از طرق مختلف و حفظ آن از تخريب بيشتر مواد فرساينده و بررسي مواد طبيعي جايگزين، اين تحقيق به بررسي امكان اثر ضد قارچي اسانس برگ آويشن شيرازي، آويشن برگ باريك در مقايسه با قارچ¬كش باويستين در قالب طرح كاملا تصادفي در شرايط آزمايشگاهي انجام پذيرفت. ابتدا اسانس برگ-هاي آويشن از طريق تقطير آبي به وسيله دستگاه كلونجر استخراج و پس از طي مراحل آب¬گيري، تاثير آن از طريق تهيه كشت مسموم بررسي شد. بيشترين تركيبات حاصل از جي¬سي¬ام¬اس اسانس برگ آويشن شيرازي و آويشن برگ باريك به ترتيب كارواكرول و پولگون گزارش گرديد. در شرايط كنترل شده در دو مرحله، اندازه¬ گيري رشد طولي عوامل بيماري¬زاي گياهي و وزن توده قارچي (تر و خشك) در مقايسه با قارچ¬كش باويستين انجام گرديد. با توجه به يافته¬هاي تحقيق، كمترين غلظت قارچ¬كشي به ترتيب در محيط كشت جامد و مايع آويشن شيرازي و آويشن برگ باريك در قبال پارامترهاي مورد مطالعه عوامل بيماري¬زا گزارش گرديد. نتايج به روش آزمون چند دامنه¬اي دانكن در سطح آماري 5% مورد بررسي قرار گرفت. وفق داده¬هاي يافت شده، قارچ عامل بيماري لكه موجي گوجه¬فرنگي و عامل بيماري پوسيدگي طوقه گندم به ترتيب حساس¬ترين و مقاوم¬ترين نسبت به اسانس¬هاي استخراجي گزارش شد. بيشترين اثر قارچ¬كشي باويستين بر قارچ عامل بيماري لكه موجي گوجه¬فرنگي گزارش گرديد. يافته¬هاي حاصل از اين تحقيق نشان مي¬دهد كه اسانس گونه¬هاي برگ¬هاي آويشن مي¬تواند به عنوان قارچ¬كش طبيعي جهت كنترل پاتوژن¬هاي بيماري¬زاي قارچي در برنامه¬هاي آينده مديريت بيماري¬هاي گياهي مورد استفاده قرار گيرد.
