چكيده
با كمك مدل مكانيك كوانتومي بررسي اثر CH3 به عنوان دهندهالكترون بر روي استحكام پيوند هيدروژني در موقعيت ارتو، متا و پاراتولوئيدين و برهمكنش پيوند هيدروژني بين جفت الكترونهاي تنهاي اكسيژن به عنوان يك دهنده الكترون با هيدروژن متصل به نيتروژن به عنوان يك پذيرنده الكترون در فاز گازي با روش MP2/6-311++G** مطالعه شده است. نتايج نشان ميدهد كه ماهيت پيوند هيدروژني با phHNH⋯OH2 كاملا الكترواستاتيك است و پيوند هيدروژني در موقعيت استخلاف متاتولوئيدين قويتر از ساير استخلافها است. با توجه به نتايج محاسبات مماندوقطبي بيشترين مماندوقطبي در موقعيت ارتو در حضور و عدم حضور آب ايجاد شده است و انرژي اوربيتالهاي HOMO و LUMO محاسبه شده است. تجزيه تحليل اوربيتال پيوندي NBO)) نشان داد كه دوپيوند هيدروژني در مشتقات متيلآنيلين وجود دارد. يك پيوند هيدروژني قوي ميان آب و هيدروژن گروه NH2 ايجاد ميشود كه قويتر از پيوند هيدروژني ميان آب و هيدروژن گروه متيل است . نتايج نشان داد كه جفت الكترون تنهاي اتم اكسيژن به عنوان الكتروندهنده و جفت تنهاي نيتروژن به عنوان الكترون گيرنده عمل ميكنند. هيبريداسيون جفت الكترون تنهاي اتم اكسيژن sp6.6 و sp1.52 در موقعيت كمپلكس متاتولوئيدين ميباشد. مرتبه دوم اختلال برهمكنش دهنده و پذيرنده نشان داد كه بارهاي انتقال از lp اكسيژن به ضدپيوندي كمپلكس در حدود 26/4 كيلوكالري بر مول ميباشد. موقعيت متا دومين پيوند هيدروژني بين C-H متيل و اكسيژن آب اتفاق ميافتد. اين پيوند هيدروژني ضعيف با انرژي 5/0 كيلوكالري برمول برقرار ميشود. به ترتيب براي موقعيت ارتو 92/3 با انرژي 37/0كيلوكالري بر مول و پارا 91/4 و 18/0 كيلوكالري بر مول است. در شيمي كوانتوم از برنامه AIM استفاده فراواني به منظور بررسي مسير برهمكنشها و نقاط بحراني ميشود كه در اين زمينه از چگالي الكتروني براي محاسبات پارامترهاي مورد نظر استفاده شده است. چگالي الكتروني مورد نظر مربوط به تمام پيوندهاي هيدروژني كل (O⋯HTotal) در كمپلكسهاي آنيلين، ارتوتولوئيدين، متاتولوئيدين و پاراتولوئيدين به ترتيب برابر (a.u)0220/0، (a.u) 0229/0، (a.u) 0233/0 و (a.u) 0219/0 ميباشد و براي Ñ2r به ترتيب برابر 083/0، 083/0، 085/0 و 082/0 (a.u) ميباشد. چگالي انرژي كل (H) مربوط به پيوند هيدروژني به ترتيب تركيبات فوقالذكر برابر (a.u) 0277/0، 0289/0، 0842/0 و 0325/0 و مقدار بيضوي كل H⋯O در كمپلكس آنيلين برابر با 142/1، در موقعيت ارتوتولوئيدين 259/0، متاتولوئيدين و پارا تولوئيدين به ترتيب 108/0 و 137/1 (a.u) ميباشد
