۲۴۴۲پ

Insight and method in Historiography of Tabarestan From Third lunar century to the beginning of Safavid dynasty

دكتري تخصصي (Ph.D)

تاريخ اسلام

دانشگاه پيام نور قشم

۱۳۹۶

۱۳۹۶/۱۰/۲۷

خوب

۲۲۸ص.

رضوي ، سيد ابوالفضل

قريشي ، سيدحسن - يوسفي فر ، شهرام

۱۹۵-۲۱۰

historiography, Tabarestan, Ibn Esfandiyar, Olia-allahAmoli, and SeiyedZahiroddinMaraashi, insight and method

در ميان پژوهش هاي تاريخي، تاريخ نگاري به ويژه رهيافت هاي جديد در اين خصوص از جايگاه برجسته اي برخوردار است. تاريخ نگاري، صيرورت و سير تحول زندگي اجتماعي هر قوم و ملت را در خود دارد و تاريخ نگاري محلي، نظر به تحديد مفهومي و موضوعي خاص خود، وجوه مختلف حيات اجتماعي اقوام و ملل مختلف را مطلوب تر در خود دارد. در همين جهت پرداختن به تاريخ نگاري محلي تبرستان از حيث جايگاه ويژه اي كه اين منطقه در سياست، اقتصاد و فرهنگ بخشي از جامعۀ ايراني در عهود مختلف داشته است، مهم نشان مي دهد. اگر تاريخ نگاري محلي را به عنوان رهيافتي تاريخ نگارانه مؤيد رويكردهاي اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي كه در زير شاخه هاي تاريخ نگاري جديد به وجود آمده است قلمداد كنيم، بي ترديد تاريخ نگاري محلي در تبرستان نيز مؤيد حيات اجتماعي مردم ساكن اين منطقه در وجوه مذكور است. در جهت پرداختن به همين وجوه، پژوهش حاضر در پي آن است كه در فصل هاي مختلف پس از پرداختن به مباني نظري و روش تحقيق، مصاديق تاريخ نگارنۀ مرتبط با وجوه سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي را در آثار تاريخ نگارانه ايي كه در حد فاصل قرن هاي سوم تا دهم هجري به رشتۀ تحرير در آمده است، تبيين و تفسير نمايد. در اين ميان نظر به اين كه بسياري از منابع تاريخ نگارانۀ حد فاصل قرن هاي سوم تا هفتم هجري از ميان رفته است تأكيد اصلي پژوهش بر آثار تاريخ نگارانۀ سه مورخ مشهور اين منطقه؛ ابن اسفنديار، اولياءالله آملي و سيد ظهيرالدين مرعشي بوده است. در عين حال تلاش شده است كه روح كلي حاكم بر تاريخ نگاري منطقه از آغاز تا انجام پژوهش مورد نظر قرار گرفته و در فصل هاي اوليۀ تحقيق بدان پرداخته شود. در همين جهت سوال اصلي پژوهش كه با رويكرد توصيفي تحليلي انجام شده است عبارت است از اين كه: ملاحظات محلي و منطقه اي در تكوين و تحول تاريخ نگاري محلي در تبرستان در حد فاصل قرن سوم تا قرن دهم هجري قمري چه تأثيري داشته است؟ دستاوردهاي تحقيق حاكي از اين است كه تاريخ نگاران تبرستاني در پرتو نيازهاي سياسي حاكمان منطقه به سبب كسب و تداوم مشروعيت؛ احياي سنن فرهنگي و ادبي باستاني ايران؛ ماهيت اعتقادي ساكنان منطقه، بافت قوميتي و جمعيتي منطقه و ظرفيت اقتصادي تبرستان به سير تحول تاريخي آن توجه كنند. هر چند به لحاظ روشي رويكرد عمدۀ تاريخ نگاران منطقه توصيفي است، اما در بيان سير تحول جريان هاي عمده تأثيرگذار در اقتصاد، جامعه و فرهنگ موفق بوده اند.

۱۳۹۷/۴/۳

46718