۲۴۳۰پ

Comic in the magazines and press of Guilan after the Islamic Revolution

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام نور رشت

۱۳۹۶

۱۳۹۶/۱۰/۲۷

۱۳۲ص.

تاجبخش ، پروين

فرهنگي ، سهيلا

۱۱۷-۱۱۹

humorous, media, Guilan, Mashroote era to after revolution

طنز يكي از شاخه‌هاي ادبيات انتقادي و اجتماعي است كه در ادبيات كهن فارسي، به عنوان يك نوع ادبي ‌مستقل شناخته نشده و مرز مشخصي با ديگر مضمون‌هاي انتقادي و خنده‌آميز چون «هجو»، «هزل» و «مطايبه» نداشته است. واژه‌ طنز از واژه satire اروپايي گرفته شده است و اغلب به معني «مسخره كردن» و «طعنه زدن» مورد نظر شاعران و نويسندگان بوده است ولي امروزه جنبة‌ انتقاد غيرمستقيم اجتماعي با چاشني خنده، به ‌منظور اصلاح‌طلبي مراد است. در طول تاريخ طنز به شكل هجو و هزل، لطيفه، مطايبه در حكايات، داستان و شعر وجود داشت امّا در دوران معاصر خود را در قالب كاريكاتور و نقاشي و حتي خط نقاشي نشان داد كه از اين پس مجلات و مطبوعات نيز از اين روش براي بيان انتقادهاي غير مستقيم اجتماعي استفاده كردند. در پايان نامه پيش‌روي به تقسيم بندي دوره‌اي روزنامه‌ها و مجلات طنز گيلان (دوره‌هاي تاريخي مشروطه، پهلوي و انقلاب اسلامي) پرداخته شده است. ابتدا به‌صورت گذرا به نشرياتي كه در دوران مشروطه و پهلوي و قبل از انقلاب اسلامي ستوني را به طنز اختصاص داده بودند اشاره كرده‌ايم و سپس جرايد و مطبوعاتي را كه بعد از انقلاب داراي ستون طنز بودند بررسي كرديم و طنزپردازي در اين دوران با توجه به شرايط سياسي و تغيير دولت‌ها و محدوديت‌هاي نقد و نقادي در رسانه‌ها كه دستخوش فراز و نشيب‌هايي بودند، طنزپردازان از طنزهاي سياسي به طنزهاي فرهنگي و اجتماعي سوق مي‌داد. علاوه بر مشكلات و مسائل درون‌سازماني در مطبوعات و رسانه‌ها از ديگر دلايل كم رنگ‌تر شدن طنز در مطبوعات گيلان بوده و هست. در حقيقت تفاوت ماهوي چنداني بين ستون طنز «از دير تا دور» روزنامه گيلان امروز با «به گردن راوي» هفته‌نامة خبر و نظر يا ستون طنز «حرف‌هاي طوفاني جارچي» روزنامة نسيم با ستون طنز «بي‌منزور» روزنامه سؤال جواب مشاهده نمي‌شود. در اين ميان سبك طنزهاي قلقلك‌هاي ورزشي نشريه رهاورد قلم و شوخي با اخبار روزنامه خزر اندكي متفاوت با ديگر طنزهاست.

۱۳۹۷/۳/۲۸

46632