چكيده
چكيده
يكي از گونههاي ادبي مشترك بين ملّتهاي مختلف، قصّهها و داستانهاي عاميانه است كه درواقع بخشي از ادبيّات فولكلور هستند. فولكلور قصّهها، افسانهها، آوازهاي محلّي، ضربالمثلها و چيستانها، آداب و رسوم و معتقدات عاميانه، تكنيكها و هنرهاي عاميانه، زمينههاي مختلف و متنوّع زندگي روزمره مانند خوراك و پوشاك، جشنها و بازيها، اعتقادات و طبّ عاميانه و ... را در برميگيرد.
از سويي ديگر قصّههاي عاميانه در ايران و كرۀ جنوبي از گذشته دور مورد توجّه بوده است و نكتههاي تربيتي و اخلاقي و شيوۀ زندگي در خلال اين قصّهها به مردم آموخته ميشد. در مجموع مهمترين آموزه-هاي اخلاقي در داستانها و قصّههاي عاميانۀ ايران و و كرۀ جنوبي با توجّه به جامعه آماري احصا شده، شامل احترام به والدين و تكريم خانواده، پرهيز از رذايل اخلاقي مانند دروغ، حرص، حسد، خيانت، تنبلي و...، تشويق به انجام فضايل اخلاقي همانند كار و تلاش، راستگويي، وفاداري، نجابت، دانايي و ...، اعتقاد به مكافات عمل، تقبيح مكر، پشيماني از قضاوت زودهنگام، تسليم نشدن در برابر زورگويي و مهرباني با حيوانات است. نتايج تحقيق نشان ميدهد اغلب آموزههاي اخلاقي مانند احترام به والدين، اعتقاد به مكافات عمل، تحسين فضايل اخلاقي، پرهيز از رذايل اخلاقي و ... در داستانهاي عاميانۀ ايراني و كرهاي به يكديگر شباهت دارند. در داستانهاي عاميانۀ كرهاي، حضور حيوانات پررنگتر و در برخي قصّهها به مهرباني با آنها تاكيد شده است. همچنين در داستانهاي عاميانۀ كرهاي، انسان ميتواند با زيركي و دانايي به رفاه و آسايش برسد، امّا در داستانهاي عاميانۀ ايراني علاوه بر زيركي، بخت و اقبال نيز در رسيدن انسان به رفاه و ثروت تعيين كننده است. زن در قصّههاي هر دو كشور موجودي ضعيف و زيردست است؛ در قصّههاي كرهاي بيشتر عناصر منفي داستان مانند ساحران و جادوگران و افراد حيلهگر، جنسيتي زنانه دارند. امّا در قصّههاي ايراني وضع زنان اندكي بهتر است و حتّي در يكي از داستانها، زن عامل خوشبختي معرّفي شده است.
واژگان كليدي: ادبيات تطبيقي، ادبيات ايران، ادبيات كره جنوبي، آموزههاي اخلاقي، قصّههاي عاميانه.
