۲۳۱۸پ

Study of Reasons and Backgrounds of Guilds Dissatisfactions in Pahlavi’s Era Based on Arayez Documents

دكتري تخصصي

تاريخ ايران بعد از اسلام

دانشگاه پيام نور مركز تحصيلات تكميلي تهران

۱۳۹۶

۱۳۹۶/۳/۲۳

خوب

۱۶۶ص.

بيگدلي ، علي

يوسفي‌فر ، شهرام - شيخ نوري ، محمدامير

۱۰۹-۱۱۸

guilds, discontent, first Pahlavi ,petitions, municipality, imports, tax

در روند نوسازي دوره پهلوي اول، در نتيجه روي كارآمدن حكومت جديد و تحولات سياسي و اجتماعي، حيات اصناف به‌عنوان يكي از گروه‌هاي اجتماعي شهري، دستخوش تغييراتي شد. فهم اين تغييرات از آن جهت حائز اهميت است كه تمركز بر اصناف و معضلات پيش روي آنان به‌عنوان يكي از عناصر مهم جامعه بازار، در مطالعات اين دوره ناچيز است. در پژوهش حاضر بعضي از جنبه‌هاي اين موضوع، با توجه به نارضايي‌هاي اصناف و از خلال بررسي محتواي اسناد عرايض اصناف در سه دوره ششم تا هشتم مجلس شوراي ملي مورد توجه قرار گرفته است. بررسي اين عرايض به شيوه توصيفي ـ تحليلي و با اتكاء به محتواي اسناد و در مواردي شواهد موجود در ساير اسناد و منابع كتابخانه‌اي مي باشد. از مجموعه اسناد چند محور اصلي نارضايي استخراج شد: ارتباط و تقابل ميان اصناف با بلديه و وظايف اين نهاد در زمينه‌هاي گوناگون؛ اصلاح و تغيير نظام مالياتي و دشواري‌هاي اصناف در پرداخت ماليات‌هاي مستقيم و غيرمستقيم، واردات كالا و ناتواني اصناف در رقابت با محصولات خارجي، تأثير قوانين انحصار دخانيات و همچنين ورود اتومبيل بر امرار معاش اصناف خرده پا و ضعيف. يافته‌هاي پژوهش در محورهاي فوق نشان مي‌دهد در اين دوره با گسترش حوزههاي تصدي‌گري دولت پهلوي در جنبه‌هاي مختلف اقتصادي و اجتماعي، دايره استقلال سنتي اصناف كه در دوره‌هاي قبل به‌طور نسبي آنان را از شعاع عملكرد حكومتهاي وقت بيش و كم مصونيت ميبخشيد، محدود و تمايل به پذيرش قوانين و مقررات جديد كه سلطه نهادهاي رسمي متولي آن امور را درپي داشت، اجتناب ناپذير شد. طراحي ساختار حقوقي جديد و اجراي قوانين آن، به ويژه در عرصه حقوق اقتصادي، تجاري و كار هرچه بيشتر عرصه عمل و رفتار پيشه وران و بازاريان را تحت نظارت نهادهاي مرتبط با حكومت درآورد. برقراري انحصارات در تجارت داخله و خارجه و دولتي كردن برخي رشته هاي توليدي يا تجاري، دوره جديدي از محدوديت ساحت هاي فعاليت اصناف و بازار را در اقتصاد ايران نشان ميداد. همچنان كه مواجهه جامعه ايراني با مظاهر مختلف تجدد، از جمله اتومبيل، وضعيت برخي اصناف را به وخامت كشاند و در نهايت به زوال آنان انجاميد.

۱۳۹۷/۱/۲۶

45626