Pg5

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات عرب

پيام نور مركز بوشهر

زمستان ۱۳۹۶

۹۶/۱۰/۲۷

خيلي خوب

۱۱۴ص

قيم, جاسم

حديدي, حسين

115-119ص

يحيي سماوي، نقد جامعه شناختي، عراق، اشغالگران.

جامعه شناسي ادبيات، يكي از حوزه¬هاي نقد معاصر است كه پژوهش¬هاي فراواني درباره¬ي آن در ادبيات عربي صورت گرفته است. اين شاخه از نقد، به بررسي پديده¬ها و تحولات جامعه در آيينه¬ي شعر مي-پردازد. كشور عراق، يكي از جوامعي است كه تاريخ پرفراز و نشيبي داشته است. اين كشور بارها توسط بيگانگان مورد تاخت و تاز قرار گرفته و در قرن حاضر نيز در ماه مارس سال 2003 م. از سوي آمريكا و هم پيمانانش مورد حمله قرار گرفت. با آغاز اشغال اين كشور، حكومت استبدادي صدام حسين به پايان رسيد و اين كشور بعد از دوره¬اي طولاني از تحريم¬ها، فقر، استبداد، انزواي سياسي و ... وارد مرحله¬ي تازه¬اي شد. اشغال عراق، تحولات يزرگ سياسي، اجتماعي و اقتصادي را به همراه داشت كه اين امر باعث شد تا طبقات مختلف جامعه، در برابر اين تحولات واكنش¬هاي مختلفي نشان دهند. شاعران يكي از اين طبقات هستند كه در برابر اوضاع پيش آمده واكنش نشان دادند. يكي از اين شاعران يحيي سماوي است كه مي¬توان وي را از شاعران مهم عراق به شمار آورد. اين شاعر عراقي به بازتاب مهمترين تحولات جامعه¬ي اشغال شده¬ي عراق در دوره¬ي معاصر پرداخته است. . اين پژوهش با روشي تحليلي- توصيفي نقد جامعه شناختي را در شعر وي مورد بررسي قرار داده و آن را به دو دسته تقسيم نموده است؛ نقد سياسي و نقد اجتماعي. در نقد سياسي به بازتاب انتقادهاي خود از گروهي از سياستمداران عراقي پرداخته است كه در چپاول نفت كشورش با اشغالگران، همراه گشته و گروهي ديگر براي رسيدن به قدرت و تكيه بر كرسي رياست، به بيگانگان اشغالگر متوسل شده¬اند. وي در ادامه¬ي نقد سياسي خود، دنياپرستي سياستمداران كشورش را به باد انتقاد گرفته است كه خود را بندگان دلار آمريكا قرار داده¬اند. اما نقد اجتماعي سماوي، اقشار مختلف جامعه را شامل مي¬شود كه در آن، سستي و غفلت مردم در برابر اشغال كشورشان را مورد انتقاد قرار داده است. روحانيون درباري نيز يكي از طبقات اجتماعي موجود در عراق هستند كه سماوي به شدت و با زباني بسيار تند و گزنده، دنياپرستي و سكوتشان در برابر اشغالگران را مورد انتقاد قرار داده است. اين پژوهش سعي دارد تا با روشي تحليلي توصيفي، به نقد جامعه¬شناختي اشعار يحيي سماوي بپردازد.

فصل اول: كليات تحقيق, فصل دوم: نقد جامعه شناختي, فصل سوم: بازتاب اوضاع سياسي در شعر يحيي سماوي, فصل چهارم: نقد اجتماعي, نتيجه گيري

45613