بررسي تنوع مولكولي و مورفولوژيكي لاين هاي موتانت مقاوم به خشكي برنج با نشانگرهاي همبسته با مقاومت به خشكي

خشكي يكي از بزرگترين عوامل محدود كننده عملكرد گياهان در سطح جهان مي باشد. در اين تحقيق ‏تنوع ژنتيكي‎ ‎و ‏مورفولوژيكي مجموعه¬اي از ١٤ لاين موتانت و ٤ رقم (شاهد) برنج ايراني، با استفاده از ١٨ ‏نشانگر ريزماهواره پيوسته با ‏ژنهاي كنترل كننده تحمل به تنش خشكي مورد بررسي قرار گرفت. لاين‌هاي و ‏ارقام در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با ۳ تكرار در دو شرايط نرمال و تنش خشكي كشت شدند. نتايج ‏تجزيه‌ واريانس نشان داد كه بين ژنوتيپ‌ها از لحاظ صفات ‏مورفولوژيكي اختلاف معني‌داري (در سطح احتمال %١) وجود داشت. مقايسه ميانگين داده¬ها نشان داد كه عملكرد ‏همه لاين‌ها در شرايط تنش كمتر از ‏نرمال بود. كمترين عملكرد در شرايط نرمال مربوط به رقم طارم محلي (٧/٣٥٩٦‏ ‏كيلوگرم در هكتار) و در ‏شرايط تنش مربوط به رقم هاشمي (‏٧/٦٤٢‏ كيلوگرم در هكتار) بود.‏‎ ‎بيشترين عملكرد در شرايط ‏نرمال مربوط ‏به لاين موتانت طارم (ش٤) با ميانگين ٧/٤٩٥٥ و در شرايط تنش مربوط به لاين موتانت طارم (ش١) با ‏ميانگين ‏‏٣/٢٧٨٨ بود. طبق نتايج تجزيه مولكولي فقط ١٠ نشانگر ريزماهواره در ١٨ ژنوتيپ مورد مطالعه چندشكلي ‏نشان ‏دادند. در مجموع ٣٤ آلل با ميانگين ٨٨/١ آلل در هر جايگاه ژني مشاهده شد. نشانگرهاي ٢٣٢‏RM‏ و ٥٨٩‏RM‏ ‏و ‏‏٢١٧‏RM‏ داراي بيشترين تعداد آلل به ترتيب ٤و ٣و ٣ آلل و بيشترين ‏PIC‏ به ترتيب ٥٦١/٠و ‏‏٥٦٧/٠و ٥٣٧/٠ بودند. همچنين ‏ميانگين ‏PIC‏ نيز ١٨٢/٠ برآورد شد. همچنين شاخص شانون بين صفر تا ٩٧/٠و ‏ضريب ني بين صفر تا ٥٩/٠ متغيير بود. تجزيه ‏خوشه‌اي توسط ضريب تشابه ‏‎ Jacardو‎ ‎الگوريتم ‏Complete، ‏ژنوتيپ‎ ‎ها را به چهار‏‎ ‎گروه تقسيم كرد. گروه اول‎ ‎شامل شش ‏ژنوتيپ‎ ‎موتانت طارم و يك رقم شاهد طارم محلي؛ گروه ‏دوم شامل هفت ژنوتيپ موتانت هاشمي و يك رقم شاهد هاشمي؛ گروه سوم ‏شامل يك رقم شاهد گيلانه و گروه ‏چهارم شامل يك ژنوتيپ موتانت خزر و يك رقم خزر شاهد بود. تجزيه به مختصات اصلي به ‏نحوي تأييدكننده ‏گروه‌بندي تجزيه خوشه‌اي ژنوتيپ‌ها بود. ‏

۹۶/۱۲/۰۵

كشت كار، زهرا

45317