بررسي تغييرات هيستومورفومتري مغز استخوان و سلول هاي خوني رت هاي باردار و شيرده

طي دوران بارداري و شيردهي سيستم بدن مادر از لحاظ فيزيولوژي تغيير مي‌كند، بافت مغزاستخوان كه اندام خون‌ساز مي‌باشد و سلول‌هاي بنيادي چند ظرفيتي و انواع سلول‌هاي خوني در مغزاستخوان بوجود مي‌آيد، تحت تاثير دوران بارداري و شيردهي تغييرات متعددي در آن ايجاد مي‌شود، لذا در اين پژوهش تغييرات هيستومورفومتري مغزاستخوان و سلول‌هاي خوني طي بارداري و شيردهي در رت‌هاي ماده نژاد ويستاربررسي گرديد. طبق مطالعات حيواني در اين پژوهش تعداد ۳۶ رت بالغ نژاد ويستار ۱۲ نر و ۲۴ ماده با ميانگين وزني ۲۰۰-۲۲۰ گرم انتخاب شدند. پس از جفت‌گيري و مشاهده پلاك واژينال و با درنظر گرفتن روز صفر بارداري ۱۸ رت باردار به ۳ گروه ۶ تايي(10 بارداري – 20 بارداري و هفته اول شيردهي) و ۶ رت ماده غيرباردار به عنوان گروه كنترل، تقسيم بندي شدند. در هر گروه براي بررسي تعداد گلبول‌سفيد، گلبول‌قرمز، لنفوسيت و پلاكت خون‌گيري انجام شد. سپس رت‌ها تشريح و استخوان ران جدا و در محلول فرمالين ۱۰٪ قرار داده شد و براي بررسي پاتولوژي نمونه‌ها با هماتوكسيلين-ائوزين رنگ‌آميزي و لام بافتي تهيه شد. نتايج اين مطالعه، تعداد گلبول‌هاي‌سفيد و لنفوسيت در روز 10 بارداري نسبت به گروه كنترل افزايش معني‌دار نشان داد(P<0.05). تعداد پلاكت در روز ۱۰ و ۲۰ بارداري نسبت به گروه كنترل كاهش معني‌دار نشان داد(P<0.01).در بافت مغزاستخوان، تعداد سلولهاي اريتروئيدي در روز 10 و 20 بارداري نسبت به گروه كنترل افزايش معني‌دار نشان داد(P<0.01). تعداد سلولهاي ميلوئيدي در روز 10 و 20 بارداري نسبت به گروه كنترل افزايش معني‌دار نشان داد(P<0.001). و در هفته اول شيردهي نسبت به گروه كنترل كاهش معني‌دار نشان داد(P<0.001). نتيجه‌گيري: افزايش لنفوسيت‌ها، گلبول‌هاي سفيد و كاهش پلاكت در سيستم خوني مادر و همچنين افزايش سلول‎هاي اريتروئيدي و ميلوئيدي در بافت مغزاستخوان اين تغييرات مي‌تواند ناشي از فعاليت و هماهنگي خونسازي در سيستم خوني و مغزاستخوان و همچنين فعاليت سيستم ايمني مادر طي بارداري و شيردهي باشد.

۱۳۹۶/۱۰/۲۵

44668