2065پ

Optimization of Callus Culture in Lepidium Sativum Linn. for Mucilage Production

كارشناسي ارشد

بيوتكنولوژي كشاورزي

دانشگاه پيام نور اصفهان

1395

1395/11/14

عالي

84ص.

كوهي دهكردي ، مهرآنا - گلكار ، پوراندخت

60-69

Lepidium sativum Linn, mucilage, explant, tissue culture, hormone treatments,

موسيلاژ نوعي ماده ژلاتيني شبيه به صمغ با كاربردهاي فراوان است كه از فرآورده هاي طبيعي متابوليسم سلول گياهي است. امروزه زيست ‌فناوري و اصلاح ‌نباتات به منظور افزايش توليد متابوليت‌هاي ثانويه از طريق كشت بافت و بهره گيري از تنوع سوماكلوني، به عنوان ابزاري مهم حائز اهميت است. گياه شاهي به عنوان يكي از گياهان دارويي مهم و سريع‌الرشد داراي ويژگي‌هاي بالقوه‌اي است. در اين مطالعه بهينه‌سازي القاي كالوس و توليد موسيلاژ با انتخاب ريزنمونه، غلظت هورموني و شرايط نوري مناسب در سطح سلولي بر روي گياه شاهي بررسي شد. در آزمايش اول واكنش ريزنمونه هاي مختلف (هيپوكوتيل و برگ) به القاي كالوس در غلظت‌هاي مختلف هورموني مورد بررسي قرار گرفت. در مرحله بعد واكنش ده ژنوتيپ مختلف شاهي به كشت كالوس و توليد موسيلاژ از طريق كشت كالوس در شرايط نوري مختلف بررسي گرديد. تعيين غلظت هورموني، شناسائي ريز‌نمونه، شرايط نوري و ژنوتيپ برتر براي كشت كالوس در شاهي از طريق محاسبه ميزان كال زايي(%)، سرعت رشد كالوس (ميليمتر/ روز) و مقدار موسيلاژ (گرم/گرم وزن خشك) توليد شده بررسي شد. نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه اختلاف معني داري بين غلظت هاي مختلف هورموني از لحاظ صفات درصد كالوس دهي، سرعت رشد كالوس و مقدار موسيلاژ توليد شده در كالوس وجود دارد. ميزان كالوس زايي در محدوده ٪27 تا ٪33/95 متغير بود. بيشترين درصد كال‌زايي(%33/95) و بيشترين سرعت رشد كالوس 237/0 (ميليمتر/ روز) در شرايط روشنايي از ريز‌نمونه برگ و ژنوتيپ اهواز در تركيب هورموني 3 ميلي گرم بر ليتر توفوردي و 3 ميلي گرم بر ليتر بنزيل‌آمينو‌پورين به دست آمد. بيشترين موسيلاژ توليد شده از كالوس 247/0 (گرم / گرم وزن خشك) مشاهده شد. كه اين مقدار حدود دو برابر موسيلاژ توليد شده از بذر بود. نتايج تجزيه واريانس همچنين نشان داد كه اختلاف معني داري بين ژنوتيپ هاي مختلف از لحاظ درصد كال‌زايي، سرعت رشد كالوس، مقدار موسيلاژ بذر و مقدار موسيلاژ كالوس وجود دارد. بهترين ژنوتيپ از نظر ميزان رشد و درصد كال‌زايي، ژنوتيپ اهواز و از نظر ميزان توليد موسيلاژ حاصل از كالوس ژنوتيپ ورامين بود. همچنين هر ژنوتيپ از نظر ميزان موسيلاژ بذر و كالوس اختلاف معني‌داري نشان داد.

1396/10/17

44526