1974پ

Cytogenetic analysis of different landraces medicinal plant purslane portulaca Oleracea l

كارشناسي ارشد

كشاورزي - اصلاح نباتات

دانشگاه پيام نور مشهد

1395

77ص.

عزيزي - معصومي

رهباريان

62-65

chromosome, Ploidy level, karyotype

انجام مطالعات سيتوژنتيكي در گياهان بومي و دارويي از اهميت بالايي برخوردار است. خرفه يكي از متداول‌ترين گياهان دارويي مورداستفاده در جهان ذكرشده است. در اين پژوهش به‌منظور بررسي تنوع سيتوژنتيكي، مطالعات كاريوتايپي در بين پنج توده مختلف خرفه كه عبارت‌اند از توده قم، خوي، كلات، يزد و گچساران انجام گرفت. به اين منظور، پس از جوانه‌زني بذور توده‌هاي مختلف، برش عرضي از مريستم نوك ريشه نمونه‌ها تهيه شد و پس از پيش تيمار، تثبيت، هيدروليز و رنگ‌آميزي و بررسي ميكروسكوپي تعداد سه تكرار از هر نمونه انتخاب و شاخص‌هاي كاريوتايپي آن‌ها اندازه‌گيري گرديد. عدد پايه كروموزومي در اين 5 توده x=9 بوده و 2 توده قم و يزد به‌صورت تتراپلوييد (2n=4x=36) و سه توده گچساران، كلات و خوي ديپلوييد (2n=2x=18) بودند. تيپ تمامي كروموزوم‌ها از نوع متاسانتريك و ساب متاسانتريك بود. همچنين توده‌هاي موردبررسي ازنظر اندازه كروموزومي بسيار متنوع بوده به‌طوري‌كه كمترين و بيشترين ميانگين طول كل كروموزوم در توده‌هاي يزد و خوي مشاهده شد در كل توده‌هاي موردبررسي اندازه بازوي كوتاه بين 93/5 ميكرومتر تا 07/8 و اندازه بازوي بلند 21/9 تا 04/10ميكرومتر بود. بر اساس جدول دوطرفه استيبنز توده قم در كلاس 1B و الباقي در كلاس 1A قرار دارند كه اين نشان‌دهنده وضعيت تكاملي تقريباً مشابه و درعين‌حال ابتدايي در بين توده‌هاست. در تجزيه كلاستر توده‌هاي مختلف ازنظر صفات كاريوتايپي در سطح تشابه 70 درصد، دو توده كلات و خوي در يك گروه قرار گرفتند و توده‌هاي ديگر هر يك در شاخه‌هاي مجزا واقع شدند. در تجزيه به مؤلفه‌هاي اصلي، سه مؤلفه اول يعني طول بازوي بلند، طول بازوي كوتاه و طول كل كروموزوم بيش از 97 درصد از كل تنوع بين توده‌ها را توجيه نمودند.

1396/10/5

44345