1957پ

The Role of Productivity an​d Word - Formation Rules on the Compound -Word Entries of Persian Dictionaries: A Lexicalist – Hypothesis Approach

دكتري تخصصي

زبان شناسي همگاني

دانشگاه پيام نور مركز تحصيلات تكميلي تهران

1396

1396/8/13

خوب

170ص.

سمايي ، سيدمهدي

روشن ، بلقيس - زندي ، بهمن

162-167

158-161

Compounding, Word-Formation Rules, Productivity, Lexicography, Headword

اين مطالعه، با اين سوالات كه اولا آيا مولفان فرهنگهاي مختلف لغت فارسي معاصر، كلمات مركبي را كه با قواعد واژه سازي زايا ساخته مي شوند، به عنوان سرمدخل هاي فرهنگ هاي خويش انتخاب مي كنند و دوما آيا آنها روش واحدي براي سرمدخل گزيني در فرهنگ نويسي دارند، آغاز مي شود. براي انجام اين تحقيق، دو فرهنگ لغت فارسي يك زبانه ي عمومي سخن حسن انوري(1382) و معاصر( امروز) غلامحسين صدري افشار (1381)كه به فارسي امروز نزديك بوده، انتخاب شده اند. در اين مطالعه، كه به روش توصيفي و كتابخانه اي انجام شد، ابتدا كلمات مركب سر مدخل موجود در فرهنگ هاي لغت ياد شده، كه بالغ بر 495 كلمه در انوري و 605 مورد درصدري افشار بود، استخراج گرديد و سپس با استفاده از دسته بندي هاي طباطبايي (89-1386) در بيست و پنج ساختار مختلف قرار گرفت و با بررسي هاي به عمل آمده مشخص گرديد كه حتي كلماتي كه با استفاده از قواعد واژه سازي زايا و قابل پيش بيني، مثل اسم + بن مضارع، كه فرآيندي بن ساختي است، ساخته مي شوند هم در اين فرهنگ ها به عنوان سر مدخل قرار گرفته اند . نتيجه ي بدست آمده اين است كه مفهوم كلمه شدگي ، به عنوان اصلي ترين عامل سرمدخل شدگي به شمار مي رود، يعني تركيباتي كه بسامد وقوع بسيار بالايي در استفاده ي زباني گويشوران فارسي دارد، حتي اگر داراي ساختاري قاعده مند هم باشد، به عنوان سر مدخل انتخاب مي شوند. از سويي ديگر، اين تحقيق مشخص كرد كه نويسندگان فرهنگ هاي لغت، تقريبا روش واحدي براي انتخاب سرمدخل ها دارند.

1396/10/3

44315