22802پ

كارشناسي ارشد

جغرافيا و برنامه ريزي شهري-آمايش شهري

مركز تهران جنوب

1396

1396/06/29

خوب

111ص

قدير فيروزنيا

سيد مهدي موسي كاظمي

105-110ص

Development, Urban Settlement, Natural Resources an​d Agriculture, Alborz Province

دانشگاه پيام نور/مركز تهران جنوب

اكثر شهرهاي كشورمان با مسائل و مشكلات ناشي از توسعه و گسترش فضايي دست‌به‌گريبان مي باشند، تحليل روند گسترش سكونتگاه هاي شهري در عرصه هاي منابع طبيعي و كشاورزي يكي از الزامات پژوهش ها است. در اين ميان استان البرز نيز با اين توسعه و گسترش موجب خورندگي روستاها و اراضي پيراموني آن‌ها، تبديل بي‌رويه اراضي كشاورزي و تخريب منابع محيط‌زيست گرديده است. اين وضعيت دركلان شهرهاي منطقه‌اي نمود گسترده‌تري داشته است. در همين راستا، در تحقيق حاضر، روند گسترش سكونتگاه‌هاي شهري در عرصه‌هاي منابع طبيعي و كشاورزي استان البرز تحليل خواهد شد تا با شناساندن ابعاد اين امر اقدامات مديريتي جهت جلوگيري از گسترش بي‌رويه در اين عرصه هاي باارزش ملي پيشنهاد و لحاظ گردد. روش كار در اين تحقيق توصيفي_تحليلي بوده است. بدين ترتيب كه ابتدا تصاوير ماهواره اي مربوط به بازه زماني مورد مطالعه يعني سال هاي 2000 و 2016 تهيه شده و پس از برداشت هاي ميداني و تعيين كاربري ها و طبقه بندي تصوير ميزان پيشروي سكونتگاه ها در عرصه هاي منابع طبيعي مشخص و تحليل هاي لازم و تغييرات كاربري ها محاسبه شد. با بررسي نقشه هاي كاربري تهيه شده در سال هاي 2000 و 2016 از شهر كرج و هشتگرد ملاحظه شد به دليل تمركز فوق العاده جمعيت، سرمايه و ...، رشد و گسترش شهر، به سوي نواحي پيراموني كشيده شده؛ و تحولات طبيعي، اجتماعي، اقتصادي، تغيير كاربري اراضي كشاورزي و عرصه هاي منابع طبيعي در نتيجه ناپايداري كشاورزي و عرصه هاي طبيعي در مناطق پيراموني ايجاد شده است. رشد و گسترش شهرهاي كرج و شهر جديد هشتگرد، در سال هاي مورد بررسي به اندازه اي سريع بوده است كه دو شهر كرج و هشتگرد، به ترتيب در قسمت هاي مركزي و جنوب شرقي و جنوب غربي در شهر كرج و در قسمت جتوبي و غرب هشتگرد بيشترين تغييرات اتفاق افتاده است. افزايش مساحت شهري از سال 2000 تا 2016، در شهر كرج از3105.7191 هكتار به9305.3453 هكتار افزايش يافته و به دنبال افزايش مساحت مناطق شهري از مساحت كاربريهاي ديگر كاسته شده است. در شهر جديد هشتگرد نيز مساحت كاربري شهري از 47.4588 هكتار به 687.4859 هكتار افزايش يافته است و مانند شهر كرج مساحت كاربري هاي پوشش متراكم، نيمه متراكم و زمين باير كاهش يافته است. با توجه به نقشه هاي خروجي از پردازش تصاوير ماهواره اي و تصاوير Google earth، رشد شهرهاي كرج و هشتگرد، در بازه زماني مطالعاتي بسيار سريع بوده و همچنان ادامه دارد. فقدان نگرش جامع در مورد مسأله باغ ها و اراضي كشاورزي ومنابع طبيعي تكيه بر نگرش هاي منفعل، موجب كشيده شدن سريع شهرها به باغ ها و اراضي كشاورزي منابع طبيعي در قالب طرح هاي توسعه شهري شده است كه نمود اين روند در مورد باغ ها و اراضي كشاورزي و منابع طبيعي اطراف شهرهاي كرج و هشتگرد به واسطه پروژه هاي شهرك سازي و آماده سازي اراضي دهه هاي اخير بيش از پيش به چشم مي خورد. در نقشه هاي خروجي مشاهده مي شود، بسياري از ساخت و سازهاي شهري در عرصه هاي منابع طبيعي صورت پذيرفته كه در شرايط بحراني و نيمه بحراني از نظر ساخت و ساز قرار دارد. بنابراين بايد تمهيدات مديريتي جهت كاهش تخريب اين عرصه ها انديشيده شود.

1396/09/12

43906