بررسي اثرات تنش شوري برميزان رشد و شاخص هاي فيزيولوژيكي گياهچه ارقام مختلف جو(.Hordeum vulgare L)

تنش هاي محيطي مهمترين عامل كاهش دهنده عملكرد محصولات كشاورزي در سطح جهان هستند. به منظور تعيين اثرات استرس شوري بر رشد و عملكرد جو آزمايشاتي در دو بخش مجزا در سال 1394 در ايستگاه تحقيقاتي در منطقه فريدونشهر به اجرا در آمد. اين مطالعه در قالب آزمايش فاكتوريل بر پايه طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار صورت پذيرفت. تيمارها شامل پنج رقم جو به نام هاي والفجر، ريحان، يوسف، نصرت و ارس به عنوان فاكتور A و چهار سطح شوري شامل شاهد(0)، 50، 100، 150 ميلي‎مولار كلريد سديم به عنوان فاكتور B در نظر گرفته شد. نتايج آزمون جوانه زني نشان داد تاثير تيمارتنش شوري، ارقام مورد بررسي بر كليه صفات معني دار بود. نتايج مقايسه ميانگين نشان داد رقم يوسف بالاترين درصد جوانه زني كل و وزن خشك گياهچه را دارا بود. نتايج حاصل از تجزيه آماري داده¬ها نشان داد شوري تاثير معني داري بر ميزان كلروفيل كل، پرولين، پروتئين محلول، كاتالاز (CAT)، پراكسيداز (POD) و آسكوربات پراكسيداز (APX) داشت. سطوح مختلف تنش شوري باعث تغييرات قابل توجهي در غلظت پروتئين محلول، پرولين، كلروفيل كل و آنزيم هاي CAT، POD، APX در پنج رقم جو مورد بررسي شد كه بسته به نوع رقم جو متفاوت بود. ارقام ريحان و والفجر از مكانيسم افزايش فعاليت آنزيم هاي آنتي اكسيداني به ويژه آنزيم POD براي مقابله با شوري استفاده كردند. همچنين در رقم يوسف ، آنزيم‎هاي آنتي‎اكسيداني شامل دو آنزيم POD، APX و ميزان پرولين، افزايش چشمگيري در برابر افزايش سطوح تنش شوري نسبت به ارقام ديگر نشان ندادند. همچنين نتايج حاصل از اين پژوهش نشان داد كه سطوح مختلف تنش شوري باعث كاهش معني‎دار صفات مورفولوژيك، عملكرد و اجزاي عملكرد مورد مطالعه گرديد. نتايج حاصل از رگرسيون لجستيك نشان داد كه سه متغير، وزن هزار دانه، ارتفاع بوته و طول پدانكل از مهم ترين متغيرهاي مرتبط با تحمل به شوري هستند. اين متغيرها از توانايي بالايي به منظور تشخيص ژنوتيپ هاي متحمل و حساس به تنش شوري برخوردارند به طوري كه در برنامه هاي اصلاحي جهت تشخيص ژنوتيپ هاي متحمل و حساس به تنش شوري استفاده گردد.

1396/8/3

43281