1633پ

Translating Metaphors from Viewpoint of Cognitive Linguistics with a Cultural Approach

دكتري

زبان شناسي همگاني

دانشگاه پيام نور مركز تحصيلات تكميلي تهران

1396

1396/6/28

عالي

216ص.

وثوقي ، حسين

روشن ، بلقيس - سمائي ، سيدمهدي

177-183

184-197

Metaphor, Translation, Cognitive Linguistics, Culture

«استعاره» حاصلِ فرآيندهائي شناختي‌ ست كه نمونه‌هاي نوظهورش جايگاه بروز خلاقيتهاي فردي و نمونه‌هاي جاافتادة آن نمايانندة جهان‌بيني و فرهنگِ اعضاي آن جامعه و سخنگويان آن زبان هستند. از اين منظر، توجه به بارِ اطلاعاتيِ استعاره‌ها در گذر از «ترجمه» به مثابة كنشي كه ريشه در شناخت دارد و محصولش يك كنش فرهنگي‌ست از اهميت بسزايي در بازنمائيِ ريزه‌كاري هايِ نظام‌هاي انديشگانيِ مختلف و تعاليِ كيفيتِ مراودات بينازباني برخوردار است. در اين رساله تلاشِ پژوهشگر بر آن بوده است كه با تامل در تجربه‌هاي زيستة خود در مقام يك مترجم و واكاويِ فرآيندهايِ ذهني به هنگام ترجمه، به پرسشِ كلان و بازِ «چگونه مي‌توان استعاره‌ها را ترجمه كرد؟» و ريزپرسش هاي منتج از آن پاسخ دهد. بدين منظور، پژوهشي از نوع آميختة تاويلي با فلسفة كاربردگرايانه كه رويكردي فرآيند محور نسبت به ترجمه داشته باشد، مي بايست صورت مي گرفت كه لازمة آن اتخاذ يك عدسيِ نظريه‌ايِ فراگير است و در اين پژوهش، «زبان شناسي شناختي» اين نقش را ايفا مي‌كند. در مسير پژوهش، تعاريف موجود از استعاره را براي پوششِ تمامي انواع استعاره‌هاي موجود در متن ناكافي ديديم و از منظري جديد تعريفي عملياتي از استعاره با يك دسته بندي نوين ارائه گرديد. از ديگر دستاوردهاي كاوش در اين مسير، ارائة فرضيه‌اي به‌نام «منشور انكسار معنا»‌ست كه الگوئي از لايه‌هاي هفتگانة معناساز در متون را نمايش مي دهد. در پيِ محك اين دو قضيه بر روي گونه‌هاي زبانيِ مختلف و ترجمه‌هاي آنها به اين نتيجه رسيديم كه مفاهيم مطروحه در زبان شناسي شناختي نظير پنداره‌سازي، مقوله بندي و نظرية سرنمون ها، آميزش پنداره‌ها، فضاهاي ذهني و فضاسازها، قاب هاي ذهني، پرهيب ها، و نظرگاهِ توجه كاركردي ژرف هم در استخراجِ معاني از متن مبدا و هم در بازرمزگذاريِ آن معاني در متن مقصد دارند. از يافته هاي پژوهش نيز مي‌توان به مفاهيم و اصطلاحاتي جديد همچون «فرزباهنگ» (آن دسته از برجستگي هايِ اطلاعاتي موجود در متن كه بار معنائيِ فرهنگي-اجتماعي دارند)، «تراگشت» (روال عمده براي برگردانِ لايه هاي هفتگانة معنائي) و «ترجمة استعاري» (راهبردي اساسي در ترجمة استعاره با حفظ اطلاعات برجستة آن ودر نظر گرفتنِ كاركردِ متنِ ترجمه شده در زبان مقصد) اشاره كرد.

1396/7/29

43183