p4

An Investigation into the Sociology of Lexical Polysemy Changes in Qajariyyeh Era Compare to the Standard Persian

كارشناسي ارشد

زبان شناسي همگاني

دانشگاه پيام نور

ارديبهشت 1396

1396/2/17

عالي

130ص

كرمپور،فاطمه

بابا سالاري ،زهرا

126تا130

چندمعنايي، كاهش معنايي، افزايش معنايي، حذف، تغيير مدلول، جامعه‌شناسي زبان.

جمله: اچسون، مك‌موهان،لباو و غيره، در اين زمينه استفاده شود. بدين منظور، در نخستين مرحله، متن‌هاي در اين پژوهش، تحولات جامعه‌شناختي چند‌معنايي واژگاني در آثاري منتخب از دورة قاجار (سال‌هاي 1174 تا 1303 ﻫ.. ش) نسبت به فارسي معياربررسي گرديد. به طور نمونه 27 اثر از متن‌هاي اين دورۀ تاريخي به صورت تصادفي انتخاب و واژه‌هاي چندمعنايي آن نسبت به فارسي معيار در 15 صفحۀ تصادفي از هر اثر بررسي گرديد. از ميان تحولاتي كه در واژهاي چندمعنايي رخ مي‌دهد، تحولات معنايي كه از مهم‌ترين انواع دگرگوني زباني است مورد توجه قرار گرفته و به طور دقيق بررسي گرديد. در مرحلة بعد سعي شد كه به رابطة تغييرات معناييِ واژه¬هاي چندمعنايي با ساختار اجتماعي دورة قاجار پرداخته شود و بدين ترتيب ارتباط مقولات زباني و فرازباني تشريح گردند. همچنين در انجام اين پژوهش كه به صورت كيفي- توصيفي صورت گرفته است، تلاش گرديد تا از مجموعِ مطرح‌ترين نظريات پژوهشگران و زبان‌شناسان از موجود در دورة قاجار از جمله كتاب‌ها، سفرنامه‌ها، مُنشآت و غيره ، تا حد امكان گردآوري شد و واژه‌ها به همراه شاهدي كه نشان‌دهندة كاربرد آن‌هاست استخراج گرديدند. سپس، براي بررسي و مقايسة معاني داده‌ها،ابتدا معاني قديمي آن‌ها در دو لغت‌نامه و فرهنگ لغت كه قديمي‌ترين آن‌ها شامل «دهخدا» و «فرهنگ اصطلاحات قاجار» است استخراج گرديد، و سپس براي كاربرد و اصطلاحات جديدتر، مربوط به فارسي معيار از «فرهنگ بزرگ سخن» استفاده شده و در بعضي موارد از شمّ زباني نگارنده بهره جسته شده است، و بدين صورت نحوة تحول معنايي هر واژه مشاهده ‌گرديد و در نهايت رابطة اين تحولات معنايي با ساختار اجتماعي دورة قاجار مشخص شد. با بررسي اين‌ واژه¬ها بر اساس نوع تغيير و تحول معنايي پنج دسته مشخص گرديد: 1) گسترش معنايي، 2) كاهش معنايي،3) حذف، 4) تغييرات معنايي چندگانه، و 5) تغيير مدلول. نتايج اين پژوهش حاكي از آن است كه بيشترين تغييرات معنايي را فرايند كاهش معنايي با % 42 و بعد از آن حذف با % 55/32 داشته است، و در ادامه افزايش معنايي با % 15/24، تغييرات معنايي چندگانه با % 45/9، و تغيير مدلول با % 1/2 به ترتيب جايگاه‌هاي بعدي را به خود اختصاص داده‌اند. از طرفي با بررسي ساختار جامعة دوره قاجار و عصر حاضر به اين مهم دست يافته شد كه سير تحولات معنايي با دگرگوني و تغييرات متفاوت در جامعه‌ها، اعم از تحولات و پيشرفت‌هاي علمي و صنعتي، انقلاب‌هاي اجتماعي و غيره رابطة مستقيم داشته و با زندگي و فرهنگ يك جامعة زباني پيوندي عميق دارد

فصل اول :كليات پژوهش، فصل دوم :مباني نظري وپيشينه پژوهش،فصل سوم: روش پژوهش،فصل چهارم :تجزيه وتحليل داده ها، فصل پنجم نتيجه گيري وپيشنهادها

43133