22706پ

Investigation an​d analysis of the literary position of Xallox Turks in Persian literature.

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

مركز تهران جنوب

1396

1396/04/10

بسيارخوب

101ص

علي محمد پشتدار

علي اصغر شهرياري

98-99ص

Interpretation literary poets – Karluks Turks – Persian literature – different courses of Persian poetry.

دانشگاه پيام نور/مركز تهران جنوب

با نگاهي گذرا به آثار شاعران در دوره هاي مختلف شعر فارسي متوجه مي شويم كه بيشتر شعرا، از رودكي گرفته تا سنائي و ناصرخسرو و از حافظ و سعدي تا ملك الشعراي بهار بسيار از لفظ خلُّخ در اشعارشان استفاده كرده اند و با آن زيبايي ها و بدايع شعري بسياري آفريده اند . حضور گسترده آنان در ادبيات ايران و زبان فارسي انگيزه اي شد براي بررسي جايگاه تركان خلُّخ و نحوه استفاده شاعران مختلف از اين واژه در دوره هاي مختلف ادبيات فارسي . همچنين در كنار اين قوم از اقوام ترك ديگري در ادبيات فارسي نام برده شده است كه همان برداشت و استفاده را كه از لفظ خلخ كرده اند از آنها نيز كرده اند . بنابراين فصلي را هم به بررسي اين اقوام ترك اختصاص داديم كه عبارتند از : نوشاد ، فرخار ، ختا ، يغما ، قبچاق ، چگل ( چيگيل ) ، قرقيز ( خرخيز ) و تاتار ( تتار ) . نفوذ اسلام به آسياي ميانه در دوران سلسله سامانيان و مسلمان شدن تركان خلًّخ باعث ارتباط بيشتر آنها با خراسان كه در آن زمان منطقه اي بسيار وسيع تر از اين زمان داشته و سپس با مركز و غرب ايران گرديد. شكست دادن سلسله سامانيان توسط سلطان محمود غزنوي و با كمك سلسله قراخانيان كه پايه گذار آن همين تركان خلخ بودند و سپس تقسيم منطقه حكومت سامانيان بين خود باعث كوچ اين تركان دردوره غزنويان و كوچ بيشتر در دوره سلجوقيان به داخل ايران هم سرعت اين ارتباط را بيشتر كرد.تركان خلخ بعد از ورود به ايران به علت شهرت آنان به زيبايي مورد توجه شاعران و هنرمندان قرار گرفتند . بنابراين توانستند بدون اينكه خود بدانند و يا بخواهند وارد ادبيات ايران نيز بشوند و نام خود را جاودانه كنند. كلمه خلُّخ كه معرب قرلق است به معني منطقه پربرف مي باشد ، به شكلهاي گوناگون در ادبيات و تاريخ ايران نوشته شده است مانند : قرلغ ، قارليق ، قارلوق ، خرلخ و غيره . اين قوم بزرگ كه زبان آنها نيز از شاخه هاي اصلي زبان تركي است هنوز هم در ايران ، افغانستان ، پاكستان ، سوريه و ازبكستان ساكن هستند. آنها توانستند در طول تاريخ دو سلسله پادشاهي به نامهاي قراخانيان در آسياي ميانه و ساخلي سركار در كشمير كنوني بوجود آورند و هر كدام بيش از دويست سال دوام داشتند. اين اثر با روش تحليل محتوا صورت گرفته است كه در جمع آوري اطلاعات ، از دو ابزار كتابخانه و ميداني استفاده گرديد كه براي نگارش بخش خلخ هاي معاصر ايران ، سفرهايي به شش روستاي قارلق در ايران صورت گرفت .

1396/06/21

42560