1491پ

The role of agricultural crop flow as an instrument in establishing a cohesive linkage between the urban an​d rural communities (the case study of the central parish in Dezful)

دكتري تخصصي

جغرافيا و برنامه ريزي روستايي

دانشگاه پيام نور مركز تحصيلات تكميلي تهران

1395

1395/11/13

عالي

293ص.

سلطاني مقدس ، ريحانه - طالشي ، مصطفي

غفاري ، سيدرامين

248-260

The flow of food an​d agricultural crops; Rural –Urban Linkages; Dezful

هدف از اين پژوهش، تعيين جايگاه جريان محصولات زراعي در پيوندهاي روستا شهري در منطقه دزفول بزرگ است. روش كار، مطالعه اسنادي پيمايشي در ميان 363 نمونه آماري با استفاده از پرسشنامه است. داده‌هاي لازم، به شيوه تصادفي جمع‌آوري و با روش‌ توصيفي‌ تحليلي، ‌ضمن‌بكارگيري نرم‌افزارهايSPSS ، Excelو مدلهاي تحليل سلسله مراتبي و تاپسيس تجزيه و تحليل گرديدند. نتايج نشان مي‌دهد كه آب‌وهواي معتدل، دسترسي به منابع آب رودخانه دز، شيب ملايم توپوگرافي و خاك آبرفتي، بسترهاي طبيعي لازم را براي توليد انواع محصولات زراعي در ناحيه مورد مطالعه فراهم كرده است. مجموع عوامل ياد شده، زمينه شكل گيري پيوند ميان سكونتگاه‌هاي روستايي منطقه را نه تنها در سطح محلي و در قالب ارسال محصولات زراعي به بازار دزفول بزرگ فراهم كرده است، بلكه موجب گسترش اين پيوند به سطح ملي نيز شده است. مطالعات نشان مي‌دهد كه ساختار توليد محصولات زراعي در ناحيه به‌گونه‌اي است كه موجب جريان حجم قابل توجهي از سرمايه از سكونتگاه‌هاي روستايي در قالب سرمايه‌هاي تامين‌آب، ‌اجاره‌ اراضي‌ زراعي‌ از مالكان ‌ساكن در شهر، پرداخت حق‌العمل به واسطه هاي شهري جهت فروش محصول در بازار شهري، تامين نهاده‌هاي زراعي از شهر و‌ تامين سرمايه توليد زراعي (از طريق واسطه هاي شهري) به شهر مي‌گردد. يافته هاي پژوهش نيز نشان دهنده روند فزاينده‌ي مراجعات روستاييان به شهر در جهت برخورداري از خدمات مختلف اقتصادي- اجتماعي است. يافته هاي پژوهش حاكي از اين واقعيت است كه علي رغم بالا بودن ميانگين درآمد حاصل از جريان محصولات زراعي به بازارهاي محلي و ملي در برخي روستاهاي نمونه نسبت به ساير روستاهاي نمونه، اين ميزان درآمد موجب برخورداري سكنه روستاهاي غني تر، از خدمات حياتي نشده است. آنچه مي توان از اين تحليل ها تحت عنوان ساختار شكل دهنده توليد و جريان محصولات زراعي در دزفول نام برد، پيوند پويا و بالنده اي است كه اگرچه زمينه اتصال روستاهاي منطقه را به بازارهاي ملي و بين‌المللي فراهم آورده است اما بگونه اي تحكيم كننده ي منافع يك طرفه به سود شهر و به بهاي روستا است. به عبارت ديگر پيوند حاكم بر مناسبات بين اين دو حوزه متعامل اقتصادي، باعث استحصال بيشتر نقدينگي توسط كارآفرينان دزفولي به اشكال گوناگون شده است.

1396/6/19

42521