تجديد حيات محلات تاريخي در راستاي توسعه پايدار شهري با تكيه بر رويكرد TND (نمونه موردي:محله سنگ سياه شيراز)

وجود نواحي مركزي دچار افت شهري و تفاوت شرايط زيست افراد ساكن در نواحي دچار افت با ساير نواحي‎هاي شهري و مشخصاً محدوده‎هاي مجاور، مشكلاتي را در نيمه دوم قرن بيستم و ابتداي قرن بيست و يكم ميلادي دنيا ايجاد كرده است، كه اين امر نياز به برخورد برنامه‎ريزانه با نواحي دچار افت شهري را امري اجتناب ناپذير مي‎نمايند. رهيافت تجديد حيات شهري يكي از رهيافت‎هايي است كه در دو دهه آخر قرن بيستم به عنوان گزينه‎اي جهت برون رفت از افت شهري نواحي قديمي شهرها مورد توجه تصميم‎گيران و برنامه‎ريزان شهري قرار گرفته است. تجديد حيات شهري، به مثابه روايتي فراگير و يكپارچه از مرمت شهري، جرياني است كه از يك‌سو به تمامي وجوه و محدوديت‎هاي امر توسعه در بطن شهر موجود توجه مي‌كند و از سوي ديگر، به تدارك فرصت و استفاده از هر فرصتي براي تبديل ساختن آن به ابزار يا راهي براي رسيدن به توسعه مي پردازد. در راستاي تجديد حيات محلات تاريخي رويكردي كه توانست نظر جامعه علمي را جلب كند رويكرد TND بوده كه به نحوي به شكل‌دهي محلات تاريخي نظر دارد. منطقه‌بندي عملكردي در عصر مدرن منجر به جدايي كاربري‌ها از يكديگر و وابستگي بيش از حد به اتومبيل شد، پياده‌روي و دوچرخه‌سواري به فراموشي سپرده شد و سرزندگي و حيات از محلات شهري رخت بربست. اما اين رويكرد با راهكارهايي كه ارائه مي‎دهد، محلات را دوباره زنده ساخته و حضور افراد را در سطح محله تداوم مي‎بخشد. TND با محوريت قرار دادن محله، به‎عنوان هسته تشكيل دهنده شهر، يكي از ابزارهاي شكل‎دهي محلات بر اساس نظم و برنامه‎اي از پيش تعيين شده محسوب مي‎شود. از اين‎رو استفاده از اين رويكرد به‎عنوان راهكاري كه تنظيم كننده محيط كالبدي، اجتماعي و فرهنگي در سطح محله است، ضروري به‎نظر مي‎رسد. هدف اين پژوهش تجديد حيات محلات تاريخي در راستاي توسعه پايدار شهري با تكيه بر رويكرد TND در محله سنگ سياه شيراز مي‌باشد. روش تحقيق حاضر توصيفي-تحليلي بوده، و از لحاظ نوع كاربردي مي‎باشد. روش جمع آوري اطلاعات به صورت كتابخانه اي و اسنادي و پيمايشي بوده است و ابزار تحقيق پرسشنامه مي‎باشد. جامعه آماري اين تحقيق كارشناسان و متخصصين و مديران شهري مي باشند و روش نمونه گيري گلوله برفي بوده است. روش تجزيه تحليل اطلاعات مدل SWOT و QSPM بوده است. قلمرو اين تحقيق از لحاظ مكاني محله سنگ سياه شيراز، و از لحاظ زماني زمستان سال 1394 و بهار سال 1395 مي باشد. نتايج اين تحقيق نشان مي‌دهد كه با توجه به نمره نهايي عوامل دروني و بيروني، استراتژي‎هاي رقابتي، استراتژي‎هاي با اولويت براي محله سنگ سياه شيراز مي‎باشند. با توجه به نتايج بدست آمده از تحليل هاي صورت پذيرفته با روش QSPM ،بر اساس اولويت زماني و نياز موجود در محله سنگ سياه در راستاي دستيابي به تجديدحيات در اين محله بر اساس رويكرد TND ، اولويت استراتژي‌هاي مورد نظر بر اساس امتيازي كه دريافت كرده‌اند تعيين شد. با توجه به اينكه با انجام مدل سوات به اين نتيجه رسيديم كه استراتژي هاي رقابتي در اولويت پياده سازي در راستاي تجديد حيات محله مورد مطالعه هستند و با تلفيق اين نتيجه گيري با مدل QSPM اولويت انجام استراتژي‌ها نيز مشخص گرديد.

1396/5/29

42149