1356پ

A Comparative Study on the Role of Subsidy Reform in the Livelihood Improvement of Rural People in Kalat an​d Binaloud (Torqabeh an​d Shandiz) Counties in Khorasan Razavi Province

دكتراي تخصصي (Ph.D)

جغرافيا - برنامه ريزي روستايي

دانشگاه پيام نور مركز تحصيلات تكميلي تهران

1395

1395/11/13

خوب

335ص.

نظري ، عبدالحميد

مرادي ، محمود - غفاري ، رامين

295-303

subsidization reform, sustainable livelihood, consumption pattern, production, investment, Binaloud, Kalat

طرح هدفمندي يارانه ها به پشتوانه ماده(3) قانون برنامه چهارم به اجرا درآمد. نظر به تغيير شيوه پرداخت آن از شكل«كالايي» به صورت«نقدي» و تاثير مستقيمي كه بر الگوي مصرف خانوارها خواهد داشت، اين پژوهش به منظور ارزيابي اين تغيير و با تاكيد بر رويكرد"معيشت پايدار(LS)" انجام گرفت. زيرا رويكرد معيشت پايدار از آن جهت در مطالعات روستايي حائز اهميت است كه علاوه بر رفع نيازهاي روزانه امرارمعاش، تسهيلات رفاهي، افزايش قابليت ها و توانمندسازي نسل هاي كنوني، بر ابعاد زيست محيطي و حفظ دارايي ها و منابع طبيعي براي آيندگان تاكيد دارد. روش تحقيق حاضر توصيفي ـ تحليلي است كه با هدف شناسايي اقشار اجتماعي روستايي و اثرات طرح بر الگوي مصرف، توليد و سرمايه گذاري هاي معيشتي آنان در دو ناحيه متفاوت انجام گرفت. جامعه آماري 16140 خانوار ساكن در 88 روستاي شهرستانهاي كلات و بينالود(طرقبه شانديز) مي باشد. براي نمونه گيري از روشهاي خوشه اي و تصادفي سيستماتيك بهره گرفتيم، سپس طبق جدول مورگان- كرچي تعداد 360 خانوار تعيين گرديد. گردآوري داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته در قالب بخش هاي متعدد اقتصادي اجتماعي و در الگوي مصرف، توليد و سرمايه گذاريهاي معيشتي حاوي 27 مولفه مي باشد. پايايي پرسشنامه با استفاده از ضريب آلفاي كرونباخ 83/0 بدست آمد. واحد تحليل در دو سطح "خانوار" و"شهرستان" مي باشد كه با استفاده از آمارهاي توصيفي و آزمونهاي"كولموگروف اسميرنف"،"يومن ويتني"و"كراسكال واليس" مورد تجزيه و تحليل قرارگرفت. نتايج نشان داد كه تباينات محيطي و توزيع نامتوازن منابع اقتصادي هم بر شاخص متوسط سرمايه و هم بر متوسط درآمد تاثير گذاشته و موجب اختلاف طبقاتي دو ناحيه شده است. الگوي مصرف در سه سال اول هدفمندسازي يارانه ها در روستاهاي شهرستان مرزي كلات نسبت به بينالود بهبود شاخص و در ناحيه بينالود در حوزه كلان شهر مشهد بهبود شاخص هاي توليدي و سرمايه گذاري هاي معيشتي را به همراه داشته است. از نظر تغيير الگوي مصرف نيز بين مقادير مصرف طبقات كم درآمد نواحي تفاوت معنادار و در طبقات مرفه فاقد معناست. در مجموع پرداخت يارانه ها در تعديل شكاف طبقاتي هر دو ناحيه تاثير داشته كه ميزان آن در كلات بيش از بينالود است.

1396/5/28

42114