1317پ

A Study of Stylistics on Nowrooz Name

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيّات فارسي

دانشگاه پيام نور اهواز

1395

174ص.

كدخداي طراحي ، مهدي

گيتي فروز ، علي محمد

157-160

Stylistics, Nowrooz Name, Khayam, Literary Level, Literally Level, Philosophical level

كتاب ارزشمند نوروزنامه، يكي از آثار برجستۀ نثر فارسي است كه به زباني ساده و مبتني بر طبيعت گفتار نوشته شده است. مؤلف و زمان تأليف اين اثر هنوز به طور قطع مشخص نيست. برخي اين كتاب را از خيامِ دانشمند دانسته اند ولي در صحت اين انتساب هنوز اختلاف نظر وجود دارد. نوروزنامه با زباني ساده و هنرمندانه به علل برپايي نوروز باستاني پرداخته و گذشتۀ باشكوه ايران و آداب و رسوم پادشاهي را به ياد مي آورد. اين كتاب غير از جنبۀ تاريخي از نظر علمي، پزشكي، اخلاقي، اجتماعي، شيوۀ نگارش، كاربرد كلمات و نحوۀ استفاده از افعال نيز بسيار مورد توجّه است. همچنين تنوع موضوع در طرح مطالب، بر ارزش و جذابيّت كتاب افزوده است. در پژوهش حاضر، كليّات سبكي اين اثر مورد بررسي قرار گرفته است. در ابتدا به تعريف سبك شناسي از ديدگاه صاحب نظران و سپس به معرفي اجمالي كتاب و بيان ديدگاه هاي مختلف دربارۀ صحت انتساب اين اثر به شاعر عالي قدر ايران، خيام، پرداخته ايم و در نهايت سبك نوروزنامه را از سه ديدگاه ادبي، زباني و فكري مورد بررسي قرار داده ايم. در بررسي سطح ادبي، دريافتيم كه كاربرد اندك آرايه ها و اشاره به علوم مختلف، باعث شده تا برخي نثر نوروزنامه را علمي بدانند؛ ولي نثر دلنشين و گاه آهنگين اين اثر همراه با توصيفات زيبا از آيين پادشاهان و درج حكايت هاي جذّاب، سبب شده تا كفّۀ ترازوي فرهنگ و ادب در اين اثر بسيار سنگين تر از جنبۀ علمي آن باشد. مختصات زباني و شيوۀ نگارش نثر نوروزنامه، بيشتر شبيه به آثار نويسندگان قرن 5 است. در سطح فكري، توصيه به دانش آموختن، شاد زيستن، احترام به عقايد مردم زمانۀ خود، علاقه به حفظ آيين جهانداري پادشاهان ايراني، بزرگداشت جشن باستاني نوروز و اصرار بر مراعات آن توسط همۀ اقوام نيز بيانگر ملّي گرايي مؤلف و علاقۀ وي به حفظ قدرت و عظمت سرزمينش است.

1396/5/22

41944