22536پ

the social effects of belief in Resurrection from the viewpoint of Quranic an​d nahjol Balaghe with emphasis onTafsire Nemone an​d Sharhe –Ebni –Abi –Alhadeed

كارشناسي ارشد

نهج‌البلاغه

مركز تهران جنوب

1395

1395/11/09

خوب

157ص

خاكپور، رحيم

امين ناجي، محمدهادي

social work, belief in the resurrection, Holy Quran, Nahjolbalagheh.

دانشگاه پيام نور/مركز تهران جنوب

پس از مسئله توحيد، مسئله معاد را از نظر اهميت، مي‌توان مهم‌ترين مسئله ديني و اسلامي برشمرد. افزون بر آنكه مسئله معاد و قيامت از ضرورت‌هاي دين اسلام و پذيرش آن بر هر مسلماني واجب است. هر يك از مفاهيم اعتقادي و اخلاقي، كاركردهاي خاص خود را در جامعه دارد و در صورت به كار بستن آن، آثار فردي و اجتماعي آن بروز خواهد كرد. ايمان و باور به معاد نيز به عنوان يكي از مفاهيم اعتقادي مهم و اثرگذار، منشأ آثار براي اشخاص معتقد و جوامع است و محور هرگونه اصلاح اخلاقي و اجتماعي شمرده مي‌شود. روش انجام تحقيق در اين پژوهش با توجه به نوع موضوع توصيفي و تحليلي مي‌باشد كه به بررسي آثار اجتماعي باور به معاد از ديدگاه قرآن و نهج‌البلاغه با تأكيد بر تفسير نمونه و شرح ابن ابي الحديد پرداخته است. بر اين مبنا در فصل اول در زمينه كليات پژوهش و در فصل دوم در خصوص مباني نظري، پيشينه و روش تحقيق مطالبي ارائه گرديده و در فصل سوم در مورد آثار اجتماعي باور به معاد در قرآن كريم و در فصل چهارم در خصوص آثار اجتماعي باور به معاد در نهج‌البلاغه مطالب آورده شده است. نتايج بيانگر آن است كه مهم‌ترين نكته‌اي كه در زمينه باور به معاد مي‌توان در نهج‌البلاغه و قرآن كريم به آن اشاره داشت، نقش يادآوري و تذكر در اين زمينه مي‌باشد كه همواره انسان بايد به ياد مرگ و آخرت باشد و اين امر به عنوان يك ناظر بر اعمال انسان مدنظر قرار داشته باشد. در دسته‌بندي آيات در قرآن كريم سه مساله اساسي جلب توجه مي‌نمايد كه مساله اثبات معاد، پاسخ به شبهات و ديگري عذاب و بحث بهشت و جهنم مي‌باشد كه به طور مفصل به اين امر پرداخته است و در نهج‌البلاغه نيز مباحث در قالب مفاهيم آگاهي‌بخش و اثبات‌كننده معاد و در برخي موارد اشاره به موارد شبهه‌اي پرداخته است و در نهايت در زمينه عبرت از تاريخ و عقوبت ناشي از غفلت از معاد و مرگ اشاره نموده است. در بحث اثرات اعتقاد به معاد در زندگي و اجتماع نيز در هر دو منبع به اثرات مستقيم و غيرمستقيم بسيار مثبت اعتقاد به معاد پرداخته‌اند و بر همين مبنا در هر دو منبع به اثرات شناختي-روحي و اثرات عملي در سطح اجتماعي اشاره كرده‌اند. به طور كلي آثار اجتماعي اعتقاد معاد را مي‌توان در قالب ظلم‌ستيزي و حفاظت از دين و اعتقاد، رعايت حقوق، كاهش تنش و اختلاف‌ها، سالم‌سازي اقتصاد و رشد فضايل و اخلاقيات بيان داشت.

1395/12/21

40489