1040پ

Formulating the Strategies for the Sustainable Development of the National Nuclear Industry Based on Enhancement of Environmental Awareness

دكتري تخصصي (Ph.D)

آموزش محيط زيست

دانشگاه پيام نور تهران جنوب

1395

1395/9/16

عالي

162ص.

شبيري ، سيدمحمد

لاريجاني ، مريم - ركرك ، بهروز

109-120

Environmental Awareness, Environmental Education, Sustainable Development, Strategy, Nuclear Industry, AHP, SWOT

انرژي هسته اي از عمده ترين مباحث علوم و تكنولوژي است كه با كاهش توليد گازهاي گلخانه اي نقش بسيار مهمي در گذار به سمت اقتصاد كم كربن و تحقق اهداف توسعه پايدار ايفاء مي‌نمايد. از سويي همراه با پيشرفت صنعت هسته‌اي، نگراني‌هاي بسياري در مورد پيامدهاي سوء مرتبط با حوادث ناشي از آن زندگي بشر را تهديد مي كند و عليرغم بكارگيري كليه فاكتورهاي مهندسي و حفاظت‌هاي شديد، پتانسيل بروز ريسك هاي محيطي در اين صنايع به علت خطاي انساني همچنان وجود دارد، بنابراين آگاهي هاي محيط‌ زيستي نقش مهمي در كاهش وقوع اين‌گونه ريسك‌ها و حوادث محيطي ايفاء مي‌‌نمايد. در عرصه بين‌المللي موضوع ارتقاء آگاهي‌هاي محيط‌زيستي مورد توجه واقع شده و با وجود تفاهم‌نامه‌هاي منطقه‌اي و بين‌المللي متعدد در اين زمينه، دستاوردها محدود و ناكافي مي‌باشد. لذا ضروري است راهبردهاي ارتقاء آگاهي‌هاي محيط‌‌‌ زيستي، تحول و دگرگوني يابند. تحقيق حاضر در نتيجه دريافت و اهميت ايجاد چنين رهيافت تحولي، صورت گرفته است. بدين منظور جهت دستيابي به اهداف توسعه پايدار صنعت هسته اي كشور سعي دارد به تدوين راهبردهاي مبتني بر ارتقاء آگاهي‌هاي محيط‌زيستي بپردازد تا در سياست‌گذاري‌ها و برنامه‌ريزي‌ها مورد استفاده قرار گيرد. روش تحقيق، توصيفي پيمايشي بوده و از طريق مصاحبه و پرسشنامه‌ايي كه بر اساس مطالعات كتابخانه‌اي، بررسي اسناد و مدارك، منابع ملي و بين المللي و نيز مصاحبه با متخصصان محيط زيست طراحي شده است از 260 نفر مديران و كارشناسان صنعت هسته‌اي كه در حوزه‌هاي مرتبط با مباحث و موضوعات محيط‌زيستي فعاليت داشته‌اند، ارزيابي آگاهي محيط‌‌زيستي صورت پذيرفت. روايي پرسشنامه، با نظرخواهي از 20 نفر اساتيد و متخصصان مربوطه اعتبارسنجي و پايايي آن توسط ضريب آلفاي كرونباخ، 88/0 محاسبه ‌گرديد. نتايج نشان ‌مي‌دهد نمره كلي آگاهي محيط‌زيستي در صنعت هسته‌اي مثبت بوده و سهم افراد با آگاهي محيط‌‌‌زيستي مثبت، معادل 7/71 درصد و سهم افراد با آگاهي محيط‌‌زيستي منفي، معادل 3/28 درصد مي‌باشد. در اين تحقيق به منظور انتخاب روش مناسب آموزش محيط‌‌زيست جهت ارتقاء آگاهي‌هاي محيط‌زيستي، با طرح يك سؤال در مقياس چند گزينه اي تك‌جوابي از كاركنان در خصوص انواع روش‌هاي معمول آموزشي در ادارات، نظرسنجي به‌ عمل‌ آمده و سپس نتايج حاصل از نظرسنجي، در فرآيند تحليل سلسله مراتبي (AHP) مورد ارزيابي قرار گرفت كه نتايج نشان مي‌دهد كارگاه آموزشي داراي بالاترين اولويت مي‌باشد. سپس جهت ارزيابي عوامل راهبردي ارتقاء آگاهي‌هاي محيط‌زيستي، پرسشنامه‌اي در قالب جدول SWOT تهيه ‌گرديد و جهت وزن دهي در اختيار 50 نفر از اساتيد و نخبگان محيط‌‌ زيست قرار گرفت كه نتايج نشان ‌مي‌دهد كل امتياز وزن‌دار ماتريس عوامل داخلي 73/2 و ماتريس عوامل خارجي 61/2 است كه اعداد حاصله بيشتر از ميانگين (5/2) بوده، يعني قوت ها و فرصت‌ها در ارتقاء آگاهي‌هاي محيط‌‌‌زيستي بر ضعفها و محدوديتها غالب مي‌باشند و نوع راهبرد حاصل‌شده، راهبرد تهاجمي است. در پايان جهت ارتقاء آگاهي‌هاي محيط‌‌‌زيستي، مدل مفهومي با در نظرگرفتن كليه عوامل، تدوين و پيشنهاد شده است.

1395/12/14

40371