22468پ

Formulating the Strategies for the Sustainable Development of the National Nuclear Industry Based on Enhancement of Environmental Awareness

دكتري تخصصي

آموزش محيط زيست

مركز تهران جنوب

1395

1395/09/16

عالي

162ص

شبيري، سيد محمد

لاريجاني، مريم؛ ركرك، بهروز

122-134ص

Environmental Awareness, Environmental Education, Sustainable Development, Strategy, Nuclear Industry, AHP, SWOT

دانشگاه پيام نور/مركز تهران جنوب

انرژي هستهاي از عمدهترين مباحث علوم و تكنولوژي است كه با كاهش توليد گازهاي گلخانه¬اي نقش بسيار مهمي در گذار به سمت اقتصاد كم¬كربن و تحقق اهداف توسعه پايدار ايفاء مي‌نمايد. از سويي همراه با پيشرفت صنعت هسته‌اي، نگراني‌هاي بسياري در مورد پيامدهاي سوء مرتبط با حوادث ناشي از آن زندگي بشر را تهديد مي¬كند و عليرغم بكارگيري كليه فاكتورهاي مهندسي و حفاظت‌هاي شديد، پتانسيل بروز ريسك¬هاي محيطي در اين صنايع به علت خطاي انساني همچنان وجود دارد، بنابراين آگاهي¬هاي محيط‌¬زيستي نقش مهمي در كاهش وقوع اين‌گونه ريسك‌ها و حوادث محيطي ايفاء مي‌‌نمايد. در عرصه بين‌المللي موضوع ارتقاء آگاهي‌هاي محيط‌زيستي مورد توجه واقع شده و با وجود تفاهم‌نامه‌هاي منطقه‌اي و بين‌المللي متعدد در اين زمينه، دستاوردها محدود و ناكافي مي‌باشد. لذا ضروري است راهبردهاي ارتقاء آگاهي‌هاي محيط‌‌‌¬زيستي، تحول و دگرگوني يابند. تحقيق حاضر در نتيجه دريافت و اهميت ايجاد چنين رهيافت تحولي، صورت ¬گرفته¬ است. بدين منظور جهت دستيابي به اهداف توسعه پايدار صنعت هسته¬اي كشور سعي دارد به تدوين راهبردهاي مبتني بر ارتقاء آگاهي‌هاي محيط‌زيستي بپردازد تا در سياست‌گذاري‌ها و برنامه‌ريزي‌ها مورد استفاده قرار گيرد. روش تحقيق، توصيفي- پيمايشي بوده و از طريق مصاحبه و پرسشنامه‌ايي كه بر اساس مطالعات كتابخانه‌اي، بررسي اسناد و مدارك، منابع ملي و بين¬المللي و نيز مصاحبه با متخصصان محيط¬‌زيست طراحي شده است از 260 نفر مديران و كارشناسان صنعت هسته‌اي كه در حوزه‌هاي مرتبط با مباحث و موضوعات محيط‌زيستي فعاليت داشته‌اند، ارزيابي آگاهي محيط‌‌زيستي صورت ¬پذيرفت. روايي پرسشنامه، با نظرخواهي از 20 نفر اساتيد و متخصصان مربوطه اعتبارسنجي و پايايي آن توسط ضريب آلفاي¬كرونباخ، 88/0 محاسبه ‌گرديد. نتايج نشان ‌مي‌دهد نمره كلي آگاهي محيط‌زيستي در صنعت هسته‌اي مثبت بوده و سهم افراد با آگاهي محيط‌‌‌زيستي مثبت، معادل 7/71 درصد و سهم افراد با آگاهي محيط‌‌زيستي منفي، معادل 3/28 درصد مي‌باشد. در اين تحقيق به منظور انتخاب روش مناسب آموزش محيط‌‌زيست جهت ارتقاء آگاهي‌هاي محيط‌زيستي، با طرح يك سؤال در مقياس چند گزينه¬اي-تك‌جوابي از كاركنان در خصوص انواع روش‌هاي معمول آموزشي در ادارات، نظرسنجي به‌ عمل‌ آمده و سپس نتايج حاصل از نظرسنجي، در فرآيند تحليل سلسله مراتبي (AHP) مورد ارزيابي قرار گرفت كه نتايج نشان ¬مي‌دهد كارگاه آموزشي داراي بالاترين اولويت مي‌باشد. سپس جهت ارزيابي عوامل راهبردي ارتقاء آگاهي‌هاي محيط‌زيستي، پرسشنامه‌اي در قالب جدول SWOT تهيه ‌گرديد و جهت وزن¬دهي در اختيار 50 نفر از اساتيد و نخبگان محيط‌‌¬‌زيست قرار گرفت كه نتايج نشان ‌مي‌دهد كل امتياز وزن‌دار ماتريس عوامل داخلي 73/2 و ماتريس عوامل خارجي 61/2 است كه اعداد حاصله بيشتر از ميانگين (5/2) بوده، يعني قوت¬ها و فرصت‌ها در ارتقاء آگاهي‌هاي محيط‌‌‌زيستي بر ضعف¬ها و محدوديت¬ها غالب مي‌باشند و نوع راهبرد حاصل‌شده، راهبرد تهاجمي است. در پايان جهت ارتقاء آگاهي‌هاي محيط‌‌‌زيستي، مدل مفهومي با در نظرگرفتن كليه عوامل، تدوين و پيشنهاد شده ¬‌است.

1395/12/08

40260