483

The Effects of ElectronicToll Collection on road users costs reduction

كارشناسي ارشد

عمران

تهران شمال

1394

94/12/18

18

150ص

شعباني، شاهين

146-147ص

ETC , ITS , Toll Collection Road user’s Cost

از زماني كه اتومبيل ها جايگزين درشكه ها وكالسكه ها شدند ، به تدريج در بسياري از كشورها، مشكلات حمل ونقل و ترافيك به يكي از چالش هاي مهم اجتماعي و ملي تبديل شد و سهم قابل توجهي از سرمايه هاي ملي را به خود جذب كرد و در اين فرآيند ، دست يابي به حمل ونقل ايمن ، ارزان و كارا به يكي از آرزوها و اهداف اصلي و ثابت سياست هاي توسعه كشورها تبديل شد. امروزه حمل ونقل و جابجايي كالا و مسافر به عنوان يكي از مهم ترين نيازهاي بشر در برنامه ريزي هاي كلان كشورها موردتوجه قرار گرفته است .در ايران نيز با توجه به جايگاه و اهميت ويژه كشور به دليل واقع شدن در منطقه خاورميانه و خليج فارس و واقع شدن در مسيرهاي مهم حمل ونقل بين المللي و وسعت و موقعيت جغرافيايي آن ،استفاده از اين سيستم دگرگوني سريع و شگرفي در رشد و توسعه اقتصادي كشور پديد مي آورد. ITS (سيستم حمل ونقل هوشمند) شامل شاخه نويني از ابزارهاي نوين اطلاعاتي و ارتباطي به منظور اداره شبكه حمل ونقل است. اين سيستم در ابتداي دهه 90 ميلادي براي اولين بار در آمريكا رايج شد . سيستم هاي ITS باعث كاهش هزينه هاي حمل ونقل، جلوگيري از ترافيك و تراكم خودروها در مناطق خاص و همچنين افزايش ايمني عبور و مرور خواهند شد. درنتيجه با بكارگيري اين سيستمها، بهبود پارامترهاي حمل ونقل و ترافيك نظير كاهش زمان سفر، مصرف سوخت و افزايش ايمني حاصل مي شود. يكي از مهم ترين زيربخش هاي ITS ، سيستم هاي هوشمند اخذ عوارض راه يا همان سيستم هاي ETC هستند. ETC ( Electronic Toll Collection ) ، بخشي از سيستم هوشمند حمل ونقل است كه مجهز به فناوري اي است كه امكان پرداخت الكترونيكي عوارض بزرگراهي را به وسيله استفاده از فناوري هاي ارتباطي وسيله نقليه كنار جاده اي ميسر مي سازد. اين سيستم براي اولين بار در سال 1959 توسط برنده ي جايزه ي نوبل اقتصاد ،William Vickrey دريكي از مناطق اطراف واشنگتن براي پرداخت الكترونيكي عوارض به كاربرده شد. ايران نيز در 7 بهمن 1391 به طور رسمي براي اولين بار به كمك بانك مسكن و وزارت راه و شهرسازي از اين فناوري در آزاد راه تهران – پرديس استفاده كرد. پس ازآن آزاد راه هاي ديگري مانند آزاد راه تهران – قم و تهران – كرج نيز به اين سيستم مجهز شدند. فرض پژوهش بر اين است كه تصميم گيري جامع منطقي امكان مي دهد سازمان ها سياست هايشان را به منظور اولويت دادن به نيازها و نگراني هايشان راجع به ترافيك وسايل نقليه و استفاده از جاده رتبه بندي كنند، و پرداخت عوارض به صورت الكترونيكي مي تواند با در نظر گرفتن موارد ذيل باعث كاهش هزينه ها شوند. •كاهش مصرف سوخت ناشي از عدم توقف در باجه هاي پرداخت عوارض •كاهش توليد گازهاي آلاينده ناشي از مصرف سوخت •كاهش زمان انتظار رانندگان به دليل كمتر شدن صف انتظار گيشه هاي عوارضي •كاهش نيروي انساني مورد نياز براي جمع آوري عوارض از رانندگان درپژوهش حاضر با انجام مطالعات ميداني و انتخاب شاخصهاي مقايسه اي بين استفاده وسايل نقليه از جايگاه عوارض دستي و الكترونيكي ، در دو آزاد راه پر رفت و آمد تهران – پرديس،و تهران – قم، در بازه هاي زماني مختلف، در يك دوره يك ماهه، با استفاده از روش ميانگين گيري وزني، به بررسي موارد فوق پرداخته شده است. نتيجه بررسي و پژوهش حاضر بيانگر اين است كه استفاده از ETC در تمام اين زمنيه ها يعني در كاهش هزينه ها، توليد آلاينده هاي ناشي از مصرف سوخت، كاهش زمان انتظار رانندگان ، و صرفه جويي در استفاده از نيروي انساني سودمند بوده است . با توجه به نتايج بدست آمده از تحقيق پيش رو، جهت حفظ منافع فردي و جمعي جامعه، درفرهنگ سازي استفاده از جايگاه هاي تعيين شده در اخذ عوارض الكترونيكي مي توان ، شيوه هاي تبليغي در رسانه هاي جمعي ، گسترش امكانات در دسترس بودن تهيه برچسب هاي اخذ عوارض خودكار در نقاط مختلف شهر مثل كيوسكهاي پليس راه، كاهش هزينه تامين برچسب ها و افزايش جايگاه هاي عوارض الكترونيك و كاهش جايگاه هاي عوارض دستي را پيشنهاد كرد. همچنين، ازآنجاكه به كارگيري صحيح ITS مستلزم دانش و شناخت هم زمان تخصص حمل ونقل و ترافيك و نيز فناوري اطلاعات و ارتباطات و توجه به استراتژي ها و برنامه ريزي هاي مديريتي و سازماني است، لذا ضروري است طرح و اجراي پروژه ها بر عهده تركيب مناسبي از متخصصان رشته هاي مرتبط قرار گيرد.

40223