PM7

Heavy metal stress on phenylpropanoids metabolism on some variants of Rhaphanus Sativus

كارشناسي ارشد

فيزيولوژي گياهي

تبريز

1394

موجود

عابديني، معصومه

دايي حسني، بهرخ

نيكل ، سرب ،Rhaphanus Sativus ، فنيل پروپانوئيد

عناصر سنگين در نتيجه فعاليت¬هاي بشر نقش مهمي را در آلودگي محيط بر عهده دارند. غلظت¬هاي بالاي عناصر سنگين در محيط منجر به مسموميت و ممانعت از رشد در بيشتر گياهان مي¬شود. سرب يكي از مهمترين اين فلزات سنگين بوده و از دير باز به عنوان يكي از آلاينده¬هاي محيطي به شمار مي¬رفته است. خاك¬هاي آلوده به سرب سبب كاهش شديد محصول شده و به اين ترتيب باعث بروز مشكلات جدي در امر كشاورزي مي¬شود. سرب يكي از عناصر پركاربرد و در عين حال سمي موجود در محيط در مقياس جهاني به شمار مي¬رود. تجمع سرب در اتمسفر و آب و خاك براي بسياري از موجودات مانند گياهان خطرناك مي¬باشد. نيكل يك عنصر مغذي ضروري براي گياهان محسوب مي¬شود. هرچند مقدار مورد نياز گياهان به اين عنصر براي رشد بسيار ناچيز مي¬باشد. از اين‌رو با افزايش ميزان نيكل در طبيعت ، آگاهي از نقش¬هاي عملكردي و اثرات سمي آن بر روي گونه هاي مختلف ضروري مي¬باشد. هدف مطالعه حاضر بررسي اثرات غلظت¬هاي متفاوت Pb و Niروي رشد و همچنين برخي پارامترهاي بيوشيميايي در واريته‌هاي هاي مختلف گياه Rhaphanus Sativus بود. پس از جوانه‌زني بذرها ، پيش تيمار دانه‌رست¬هاي هم اندازه و سالم به مدت يك هفته در ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺸﺖ هيدروپونيك با محلول غذايي ﻫﻮﮔﻠﻨﺪ 50 % انجام گرفت. بعد از گذشت اين مدت دانه ‌رست‌ها به ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺸﺖ هوگلند 100% منتقل شدند. ﺗﯿﻤﺎر ﮔﯿﺎﻫﺎن ﺑﻪ ﻣﺪت 30 روز در شرايط دﻣﺎي روزانه 2±25 و شبانه 2±17 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﯽ¬گراد ، 16 ساعت روشنايي و 8 ساعت تاريكي ، رطوبت نسبي 85-75% و شدت نور 10000 لوكس با دوزهاي مختلف كلريد نيكل(ppm100 وppm200) واستات سرب (ppm200 وppm400 ) انجام گرفت. نمونه¬هاي گياهي پس از 30 روز جهت اندازه گيري وزن تر و خشك ، رنگيزه‌هاي فتوسنتزي ، برخي آنزيم¬هاي آنتي¬اكسيدان ، فنل و پروتئين كل و نيز برخي پارامترهاي ديگر به آرامي از محيط¬هاي كشت جدا شدند. اين تحقيق به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با 3 تكرار انجام شد. براي تجزيه و تحليل آماري از نرم¬افزارهاي Excel و SPSS (16) استفاده گرديد. مقايسه ميانگين¬هاي تمام صفات مورد بررسي با استفاده از آزمون دانكن در سطح احتمال 5 % انجام گرفت. بررسي تاثير تيمارها نشان داد كه تيمار گياهان با سرب ppm 200 موجب كاهش معني¬دار پارامترهايي مانند وزن تر ، وزن خشك ، محتواي آب ، كلروفيل¬هاي a و b ، قندهاي محلول ، پروتئين كل و آنزيم سوپر¬اكسيد ديسموتاز و افزايش معني¬دار در ميزان كاروتنوئيدها ، فنل تام ، تانن ، فلاونوئيدها ، آنتوسيانين ، ليگنين ، فنيل آلانين‌آمونيالياز ، مالون¬دي¬آلدئيد ، H2O2 ، پرولين ، كاتالاز و پراكسيداز در تمام واريته¬ها در سطح احتمال 05/0 نسبت به گروه شاهد گرديد. نتايج مطالعه با سرب ppm 400 نيز بيانگر كاهش معني¬دار پارامترهايي مانند وزن تر ، وزن خشك ، محتواي آب ، كلروفيل¬هاي a و b، قندهاي محلول ، پروتئين كل و آنزيم سوپر¬اكسيد¬ديسموتاز و نيز افزايش معني¬دار در ميزان كاروتنوئيدها ، فنل تام ، تانن ، فلاونوئيدها ، آنتوسيانين ، ليگنين ، PAL ، مالون¬دي¬آلدئيد ، H2O2 ، پرولين ، كاتالاز و پراكسيداز در تمام واريته¬ها نسبت به گروه شاهد گرديد. در مقايسه بين دو غلظت مذكور سرب اختلاف معني¬داري در وزن تر در واريته ترب ژاپني ، محتواي آب واريته هاي ترب سفيد ، ترب سياه و ترب ژاپني ، ميزان قند واريته ترب سفيد ، ميزان پروتئين واريته ترب سفيد و ترب ژاپني وميزان H2O2 واريته ترب سياه در سرب ppm 200 نسبت به سرب ppm 400 مشاهده نشد. تيمار گياهان با نيكل ppm 100 موجب كاهش معني¬دار در هر يك از پارامترهاي وزن تر ، وزن خشك ، محتواي آب ، كلروفيل a و b ، قندهاي محلول ، پروتئين كل و آنزيم سوپر¬اكسيد ديسموتاز و همچنين افزايش معني¬دار در ميزان كاروتنوئيدها ، فنل تام ، فلاونوئيدها ، آنتوسيانين ، ليگنيـن ، PAL ، مالون¬دي¬آلدئيد، H2O2، پرولين ، تانن ، كاتالاز و پراكسيداز در تمام واريته‌ها نسبت به گروه شاهد گرديد. تيمار گياهان با نيكل ppm 200 نيز نشان¬ دهنده كاهش معني¬دار در وزن تر ، وزن خشك ، كلروفيل a و b ، قندهاي محلول ، پروتئين كل ، آنزيم سوپر¬اكسيد ديسموتاز در تمامي واريته¬ها و محتواي آب در واريته ترب ژاپني وترب سفيد و همچنين افزايش معني-دار در ميزان كاروتنوئيدها ، فنل تام ، تانن، فلاونوئيدها ، آنتوسيانين ، ليگنين ، PAL، مالون¬دي¬آلدئيد ، H2O2، پرولين ، كاتالاز و پراكسيداز در تمام واريته¬ها ومحتواي آب درواريته هاي تربچه وترب سياه نسبت به گروه شاهد بود. در مقايسه بين دو غلظت مذكور نيكل اختلاف معني¬داري درميزان وزن تر در تربچه وترب سفيد ، تانن در ترب ژاپني ، PAL درترب سفيد و H2O2 در ترب سفيد ، ترب ژاپني وترب سياه در نيكل ppm 100 نسبت به نيكل ppm200 مشاهده نشد. از نتايج اين تحقيق مي¬توان چنين نتيجه گيري كرد كه حساسيت واريته‌هاي ترب سفيد و ترب ژاپني بيش از ساير واريته‌ها به تنش ناشي از اين فلزات مي¬باشد. به ﻃﻮر ﮐﻠﯽ از ﻧﺘﺎﯾﺞ بدﺳﺖ آﻣﺪه اين تحقيق ﭼﻨﯿﻦ اﺳﺘﻨﺒﺎط ﻣﯽ¬ﺷﻮد ﮐﻪ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺗﻨﺶ ﻧﺎﺷﯽ از اﻓﺰاﯾﺶ ﻏﻠﻈﺖ سرب و نيكل ﺑﺮ ﻓﺮآﯾﻨﺪﻫﺎي ﻓﯿﺰﯾﻮﻟﻮژﯾﮏ ﮔﯿﺎهان ﻣﺘﻔﺎوت ﻣﯽ¬ﺑﺎﺷﺪ و بيشترين ميزان تنش در تيمار گياهان با نيكل ppm 200 مشاهده شد.

40168