970پ

Space, Inequality an​d Crime “An Analysis of Socio-Spatial Patterns of Urban Crime in Kermanshah City”

دكتري تخصصي (PH.D.)

جامعه شناسي

دانشگاه پيام نور مركز تحصيلات تكميلي تهران

1395

1395/6/31

عالي

262ص.

ملكي ، امير

زاهدي ، محمد جواد - رستمي ، شاه بختي

217-227

Spatial Analysis, Interdisciplinary Approach, Social Inequality, Urban Crimes, Geography Information System, Kermanshah

طرح مسأله: جرائم شهري به ويژه از نوع خشونت آميز آن، گاه از سوي برخي افراد روي ميدهد و پيامدهاي آن نه صرفاً دامن خود آنها و قربانيانشان، بلكه گريبان جامعه را نيز مي گيرد و مشكلاتي از جمله احساس ناامني و كاهش ضريب سلامت و شادابي اجتماعي را براي جامعه ايجاد مي كند. هدف اين نوشتار آن است كه با رويكردي بين رشته اي و با طرح سه متغير فضا، نابرابري و جرم، به بررسي اين معادله و تحليل فضايي جامعه شناختي آن در شهر كرمانشاه بپردازد. روش شناسي: تحقيق حاضر داراي دو جامعه آماري متفاوتِ محله و مجرم است كه هر دو جامعه تمام شماري شده است. با استفاده از روش «تحليل آمارهاي موجود» داده هاي مربوط به اين دو حوزه تحقيق كه از مركز تحقيقات ناجا، اداره زندانها و استانداري كرمانشاه جمع آوري شده، مورد بررسي قرار گرفته اند. براي تجزيه و تحليل داده ها از دو تكنيك «تحليـل آماري همبستگي» و «تحليـل فضايي» استفاده شده است. از نرم افزار SPSS براي توصيف و تبيين متغيرها و از مدل هاي آماري و گرافيك مبنا در محيط سامانه اطلاعات جغرافيايي(GIS) براي شناسايي و درك الگوي مكاني و فضايي جرم، استفاده گرديده است. براي سنجش سطح توسعه¬يافتگي و سطح برخورداري محلات نيز، روش تاكسونومي عددي و الگوي موريس با استفاده از نرم افزار اكسل بكار گرفته شده است. ارائه يافته ها: يافته ها نشان مي دهد محلات كرمانشاه از نظر سطح برخورداري، توزيع يكساني ندارد و به پنج سطح نابرابر تقسيم بندي مي شود. نتيجه آزمون خوشه بندي و شاخص نزديك ترين همسايه حاكي از آن است كه توزيع جرائم شهري از الگوي متمركز و خوشه اي تبعيت مي كند، به اين معني كه در اين شهر كانونهاي جرم خيز شكل گرفته است و محدوده هاي ديگر بسياري در سطح شهر، محدوده هاي پاك محسوب مي شوند. بين سطح توسعه يافتگي و جرم همبستگي وجود دارد، اما جهت همبستگي با جرائم خشونت آميز معكوس و با جرائم مالي مستقيم است. بين سطح توسعه يافتگي و تعداد مجرم نيز رابطه معنادار است. بين تراكم جمعيت و جرم همبستگي مستقيم وجود دارد. مناطق حاشيه اي نيز تنها با جرائم مالي همبستگي معكوس دارند. قدمت محلات، هيچ گونه رابطه اي را با جرم، نشان نداد. بحث و نتيجه گيري: مكان ها و محلات مختلف با سطح برخورداري متفاوت از امكانات و تسهيلات، زمينه تبلور نابرابري اجتماعي بين محلات و ساكنان آن را فراهم مي كنند و از طرفي شكل گيري جرم چه از حيث نوع آن و چه از نظر نرخ، در فضاهاي مختلف متفاوت است. به عبارت ديگر فضا و بافت اجتماعي محله، به جرم شكل مي بخشد. از سوي ديگر نابرابري اجتماعي بر وقوع جرم اثرگذار است و زمينه لازم را براي وقوع جرم ايجاد مي كند، اين نتيجه همسو با نظريه هاي جامعه شناسي است اما تفاوتي كه نتيجه اين تحقيق با نظريه هاي مطرح شده دارد اينست كه اين تأثير بستگي به ماهيت جرائم دارد و نوع تأثير آن در محلـه هاي مختلف يكسان نيست. به طوري كه در محله هاي مرفه به جرائمي غالباً مالي مانند سرقت دامن مي زند و در محلـه هاي فقير باعث زمينه سازي بستر براي جـرم هايي خشونت آميز، مانند شرارت مي گردد.

1395/11/6

39673