914پ

Oppression in the Qurʹan an​d the Qurʹan solutions for out of it

كارشناسي ارشد

الهيات و معارف اسلامي گرايش: علوم قرآن و حديث

دانشگاه پيام نور آران و بيدگل

1395

1395/6/29

عالي

149ص.

صانعي پور ، محمدحسن

مروجي ، ليلاالسادات

131-134

Quran, oppression, oppressed, lead, concept meaning, solutions

استضعاف و استكبار از جمله روابط اجتماعي است كه در آن، طرف غالب به استثمار ديگري مي‌پردازد. استضعاف بيانگر حاشيه رواني و تضعيف مي‌باشد. استضعاف در وهله نخست، بيشتر تبادر اقتصادي دارد و با توجه به كاربرد آن در جوامع امروز اين بعد از استضعاف برجسته مي¬شود؛ اما در منطق قرآني، استضعاف، مفهومي عام داشته و كليت روابط اجتماعي را در بر مي¬گيرد. استضعاف و استكبار، در عرصه اجتماعي بخشي از نزاع تاريخي حق و باطل را شكل مي¬دهند. بدين سان، استكبار با غلبه موقت خويش تلاش دارد حق را پنهان و محو كند؛ اما باطل رفتني است و سرانجام، حق تجلي يافته و حق‌پرستان پيروز خواهند شد. پديده استضعاف غالباً در برابر نوعي برتري‌طلبي نمايان مي‌شود. كاربرد واژه استضعاف در برابر«استكبار» در بسياري از آيات، گواهي بر اين سخن است. اين ويژگي معنايي استضعاف و كاربرد قرآني آن سبب شده است كه در پي رويكرد اجتماعي مسلمانان به قرآن، معنايي اصطلاحي براي استضعاف در تقابل با اصطلاح استكبار در ادبيات سياسي اجتماعي مسلمانان فراهم آيد. از اين دو اصطلاح براي تقسيم جوامع انساني به دو طبقه «مستضعَف» و «مستكبِر» استفاده مي‌شود؛ مستضعفين كساني هستند كه بيرون از كانون قدرت و ثروت زندگي را با محروميت از امكانات رفاهي و معيشتي موجود در جامعه‌ مي‌گذرانند. در فرهنگ اسلامي، مستضعف كسي است كه در شناخت حق يا عمل به آن ناتوان شده باشد. قرآن كريم در خصوص برون رفتن از استضعاف راهكارهايي از قبيل انذار و تذكر به مستكبران در مورد ظلم آنها به مستضعيفن يا جهاد و ايستادگي در مقابل مستكبران يا هجرت از مكان را پيشنهاد نموده است.

1395/10/5

39403