898پ

Investigation of Synoptic patterns of torrential Rain in Golestan Province

كارشناسي ارشد

جغرافياي طبيعي گرايش : اقليم‌شناسي در برنامه‌ريزي محيطي

دانشگاه پيام نور آران و بيدگل

1395

1395/5/19

عالي

213ص.

آروين ، عباسعلي

قانقرمه ، عبدالعظيم

188-195

Climatology, Torrential rain, Synoptic maps, GRADS software, Golestan province.

به دنبال تغييرات جهاني اقليم، جوامع بشري از دهه‌هاي اخير تاكنون شاهد وقوع رويدادهاي حدي اقليمي ازجمله خشك‌سالي‌ها و بارش‌هاي سيل‌زا هستند كه روز بروز بر دامنه آن‌ها افزوده گشته است. اين تغييرات خسارت‌هاي جبران‌ناپذيري بر محيط طبيعي و زندگي بشر وارد مي‌كنند. استان گلستان نيز از اين خسارت‌ها بي‌نصيب نمانده و همه‌ساله سيل‌هاي مخرب و بعضاً سهمگيني را تجربه مي‌كند. طبق گزارش‌هاي موجود، در دوره 22 ساله 1370 تا 1392، بيش از 100 واقعه سيل در پهنه‌هاي وسيعي از استان گلستان روي‌داده و خسارات جاني و مالي فراواني را در پي داشته است. اين پايان‌نامه شرايط سينوپتيكي برخي از مهم‌ترين بارش‌هاي سيل‌زا را مورد تجزيه‌وتحليل قرار مي‌دهد. بدين منظور پس از انتخاب پنج مورد از خسارت‌بارترين و فراگيرترين سيل‌هاي استان گلستان، با استفاده از نرم‌افزار گرادس به تهيه نقشه‌هاي پراكنش متغيرهاي مختلف جوي ازجمله فشار تراز دريا، ارتفاع ژئوپتانسيل، ضخامت، پيچانه، سرعت قائم هوا (امگا)، رودباد، همگرايي جريان رطوبت و آب قابل بارش در سطوح متفاوت اقدام گرديد. نتايج حاصله بيانگر آن است كه سامانه‌هاي گردشي مؤثر در وقوع بارش‌هاي سيل‌زاي استان گلستان در تراز دريا، سامانه پرفشار اروپاي شرقي، كم‌فشار حرارتي جنوب پاكستان و هندوستان و كم‌فشار شرق سيبري و در سطوح بالا ناوه شمال آرال و زبانه پرارتفاع جنب حاره مي‌باشند و نقش عوامل محلي ازجمله ارتفاعات البرز و درياي خزر در تقويت اثرات آن‌ها و تشديد ناپايداري‌ها بسيار مؤثر است. در اغلب وقايع موردبررسي، فعاليت رودبادهاي تراز 250 هكتوپاسكال نيز در تشديد جريانات صعودي بسيار موثر است. مقادير مثبت امگا در ترازهاي بالاتر از 700 هكتوپاسكال به نقش شرايط محلي در وقوع بارش‌هاي شديد در اين منطقه دلالت دارد و بالاخره اينكه، رطوبت موردنياز بارش‌هاي اين منطقه از پهنه‌هاي آبي درياي خزر، درياي مديترانه، درياي سياه، اقيانوس اطلس و درياي عرب تأمين مي‌گردد.

1395/9/28

39279