5782151

Social explanation the separation of waste at source, survay of causes, pathology an​d offer solutions (Case study: region 8 Tehran municipality)

كارشناسي ارشد

جامعه شناسي

دانشگاه پيام نور مركز تهران غرب

1394

1394/04/18

عالي

دكترصادق صالحي

دكتر احمد بخارايي

واژگاه كليدي: مديريت پسماند، تفكيك پسماند از مبدأ، تبيين اجتماعي تفكيك پسماند از مبدأ، تهران.

چكيده: درحال‌حاضر مديريت پسماند به‌عنوان مديريت صحيح پسماندها از مرحله توليد تا دفع و دفن بهداشتي، جايگاه مهمي در مديريت شهرها را به خود اختصاص داده است. رشد سريع جمعيت و تغييرالگوي مصرف خانوارها سبب شده است كه روزانه حجم قابل توجهي پسماند توليد گردد. مهم‌ترين چالش پيش رو در اين شرايط كمبود زمين به منظور دفن بهداشتي پسماندها و ماندگاري طولاني مدت موادي چون پلاستيك و شيشه در طبيعت است. بنابراين، اتخاذ راهكارهاي مناسب كه كم‌ترين اثرات مخرب زيست محيطي را در پي داشته باشد ضروري است. تفكيك صحيح پسماندها در مبدأ يكي از روش‌هاي مطلوب موردنظر در كنار مباحثي چون كاهش توليد پسماند و استفاده مجدد از مواد مي‌باشد. اين تحقيق با هدف تبيين اجتماعي طرح تفكيك پسماند در مبدأ، بررسي علل، آسيب شناسي و ارائه راه حل‌ها در منطقه 8 شهرداري تهران انجام گرديد. عوامل مؤثر در رفتار مشاركت شهروندان در اين طرح براساس نظريات و مدل‌هاي موجود و بررسي‌هاي انجام شده در جامعه آماري شناسايي شد و مدل نظري تحقيق طراحي گرديد. در اين پژوهش 400 نفر از شهروندان بالاي 15 سال اين منطقه به روش نمونه‌گيري سهميه‌اي- تصادفي انتخاب شدند. اطلاعات از طريق پرسش‌نامه جمع‌آوري و با استفاده از نرم افزار Spss مورد تحليل قرار گرفت. نتايج آزمون‌هاي آماري نشان داد كه متغير دانش نسبت به پسماند، نگرش زيست محيطي، نگرش نسبت به تفكيك پسماند، امكانات و تسهيلات، تبليغات، ترويج مسأله تفكيك پسماند، آگاهي از سياست‌هاي اجرايي شهرداري و متغير آموزش با مشاركت در تفكيك پسماند به لحاظ آماري رابطه‌اي معني دار دارد. بين متغير مشوق اقتصادي، اولويت موضوع پسماند و متغير وابسته مشاركت در تفكيك پسماند رابطه معني‌داري ديده نشد و براي بررسي بيش‌تر از آزمون هم‌بستگي تفكيكي استفاده شد. نتايج اين آزمون نشان داد كه متغير مشوق اقتصادي با متغيرهاي ترويج مسأله تفكيك پسماند و آگاهي از سياست‌هاي شهرداري هم‌بستگي دارد. هم‌چنين متغير اولويت موضوع پسماند با متغيرهاي نگرش زيست محيطي، نگرش نسبت به تفكيك پسماند، امكانات و تبليغات هم‌بستگي دارد. از سوي ديگر بين متغيرهاي جمعيتي(سن، جنس، تحصيلات، درآمد) و مشاركت در تفكيك پسماند رابطه آماري معني‌داري به‌دست نيامد. در تحليل رگرسيوني متغيرهاي ميزان آموزش، فرصت وامكانات، آگاهي از سياست‌هاي اجرايي شهرداري، نگرش زيست محيطي و تبليغات در مدل باقي ماندند و بيش‌ترين تأثير را در تبيين تغييرات متغير وابسته داشتند. نتايج اين تحقيق به مجموعه اي از عوامل موثر در مشاركت شهروندان در تفكيك پسماند از مبدا تاكيد مي نمايد كه نياز به مطالعات بيشتري است تا بتوان مدلي از رفتار را در اين موضوع ترسيم كرد. اين مساله پيچيدگي پيش بيني رفتارهاي زيست محيطي را نشان مي دهد.

39213