22461پ

Study of religious politics in the late Safavid Shah Sultan Hussein

كارشناسي ارشد

تاريخ ايران اسلامي

مركز تهران جنوب

1395

1395/02/29

خوب

80ص

طاهري مقدم، سيد محمد

بيگدلي، محسن

74-78ص

Safavids, religious politics, Shah Sultan Hussein, minorities an​d Sunnis.

دانشگاه پيام نور/مركز تهران جنوب

پادشاهان صفوي با بهره‌‌گيري از ايدئولوژي شيعه، سعي در كسب مشروعيت سياسي و ساختاري حكومتي خويش نمودند. انتشار و تثبيت ايدئولوژي مذهب تشيع، در تعامل با علماي ديني، دست‌يافتني بود. بنابراين هر كدام از پادشاهان صفوي با توجه به شرايط اجتماعي و سياسي حكومت از نفوذ علما در راستاي توسعه و گسترش تشيع و تثبيت حكومت بهره بردند. تعامل شاهان صفوي با علما و فقهاي شيعه، از اواخر دوره شاه اسماعيل اول آغاز شد، و با ورود علماي شيعه، بويژه از جبل عامل به ايران در دوره شاه طهماسب گسترش يافت. در دوره صفوي با وجود ديگر گروه‌هاي تأثيرگذار در قدرت، از جمله نيروهاي قزلباش و ... قدرت و جايگاه علماي شيعه در دستگاه حكومت روندي رو به رشد داشت. در دوره‌ي شاه عباس اول با توجه به تغييرات گسترده‌‌ي در حكومت و كاهش قدرت نيروهاي قزلباش و جايگزيني نيروي سوم متشكل از نيروهاي گرجي و چركس، شرايط براي افزايش قدرت علما و فقها در صحنه سياسي كشور فراهم شد. اما نظارت دقيق شاه عباس و قدرت مطلقه او مجالي براي مداخله سياسي علما باقي نگذاشت. پس از شاه عباس و با روي كار آمدن شاهان ضعيف اين فرصت فراهم شد تا علماي شيعه در قدرت مداخله مستقيم نمايند. در دوران شاه سلطان حسين به دليل عدم درايت سياسي و بي‌اعتنايي او نسبت به منافع حكومت و ملت، مداخله زياد علما، با اتخاذ سياست خشن و سخت‌گيرانه به پيروان ديگر مذاهب باعث ايجاد تنش‌هايي در درون قلمرو صفويان شدند كه نتيجه اين سياست پيگرد اقليت‌هاي مذهبي غيرشيعي كه بافت اجتماعي جامعه ايران را سست كرد و زمينه براي سقوط دولت صفويه فراهم گردد.

1395/09/23

39198