22432پ

Designing an​d Development of a Practical Model for Education of the Prevention, Controlling an​d Adaptation to Climate Change in the Formal Education System of Iran

دكتري تخصصي Ph.D

آموزش محيط‌زيست

تهران جنوب

1395

1395/06/21

عالي

237ص

شبيري، محمد

جعفري، حميدرضا - نبي‌بيدهندي، غلامرضا

204-222ص

پيام نور/مركز تهران جنوب

دانش صحيح درباره اثرات تغيير اقليم بعنوان يك عامل كليدي براي عمل آگاهانه و شكل‌گيري يك عزم فردي براي مقابله با اثرات تغيير اقليمي ضروري مي‌باشد. هدف از اين پژوهش، ارائه مدلي كاربردي براي آموزش تغييرات اقليم در نظام آموزش رسمي كشور مي‌باشد. در اين راستا در مرحله اول مطالعات اسنادي انجام شد كه علاوه بر تدوين ادبيات و مباني نظري، پيشينه پژوهش بررسي گرديد و در نهايت چهارچوب مفهومي پژوهش تدوين گرديد. اين پژوهش به لحاظ نوع تحقيق كاربردي و به لحاظ روش اسنادي، توصيفي و پيمايشي مي‌باشد. براي گردآوري داده‌ها از مطالعات اسنادي، تحليل محتوا و پرسشنامه‌هاي محقق ساخته استفاده گرديد، براي بررسي روايي پرسشنامه‌ها از شاخص‌هاي CVR و CVI و براي بررسي پايايي از آلفاي كرونباخ استفاده گرديد. همچنين از روش‌هاي نمونه‌گيري تصادفي طبقه‌بندي شده و گلوله برفي استفاده شد. در نهايت مدل‌سازي با طي شش مرحله انجام شد. بدين صورت كه در مرحله اول "موضوع و مسئله" تعريف گرديد، در مرحله دوم به "جمع‌آوري داده‌ها" در وضع موجود پرداخته شد، در اين راستا اسناد بالادست مرتبط با موضوع، كتب درسي در دو مقطع ابتدايي و دوره اول متوسطه با روش تحليل محتوا بررسي گرديد و از طريق پرسشنامه محقق ساخته، نظرات معلمان بررسي گرديد. مرحله سوم تحت عنوان "ساخت مدل" مي‌باشد، براي تعيين اجزاء، مولفه‌ها و ارتباطات مدل مذكور، با شناسايي 38 نفر از كارشناسان، رشته‌هاي علوم تربيتي، آموزش محيط‌زيست، محيط‌زيست، جغرافيا و تشريح موضوع براي آنان، با استفاده از پرسشنامه باز، از آنها خواسته شد، كه ابتدا مولفه‌ها و اجزاء مدل آموزش تغيير اقليم را مشخص نمايند، سپس آن را به صورت مفهومي ترسيم نمايند. با جمع‌بندي نظرات آنان، اجزاء و مولفه‌هاي مدل شامل؛ نيازسنجي آموزشي در زمينه تغيير اقليم، سياست‌گذاري آموزشي، برنامه‌ريزي درسي براي تغيير اقليم، طراحي درسي و تهيه و تدوين محتواي آموزشي، وارد كردن سرفصل‌هاي تغيير اقليم به سرفصل‌هاي آموزشي، برنامه‌ها، ابزارها و تمهيدات پشتيبان (شامل راهنماي آموزش معلم و دانش‌آموز و ...)، اعتبارسنجي و صحت‌سنجي برنامه‌درسي، آماده كردن معلمان، مربيان آموزش و ساير دست‌اندركاران، اجرا (ابتدا به صورت آزمايشي و پايلوت)، نظارت و ارزشيابي و بازنگري مي‌باشد. همچنين ارتباطات بين اجزاء و مولفه‌هاي مدل را تقريبا به يك شكل كلي نشان دادند كه به صورت يك چرخه آموزشي مي‌باشد. مرحله چهارم "بررسي صحت عملكرد مدل" مي‌باشد، در اين مرحله ساختار مدل و توضيحات بخش‌هاي مختلف آن براي بررسي و اعلام نظر به پنج نفر از كارشناسان و متخصصان آموزش محيط‌زيست ارسال گرديد و از آن‌ها خواسته شد يك بررسي كامل و نهايي از مدل در خصوص خطاهاي ممكن، از قلم افتادگي‌ها، پيچيدگي‌هاي غيرقابل پيش‌بيني و بويژه ارتباطات و تخمين‌هاي ساده‌انگارانه انجام شود. پس از دريافت نظرات آن‌ها و جمع‌بندي كلي آن، مدل ارائه شده اصلاح گرديد و بحث نظارت در همه مراحل مدل اضافه گرديد. مرحله پنجم "اجراي مدل" مي‌باشد. آخرين مرحله "نتايج مدل" مي‌باشد، در مدل‌هاي مختلف پس از اجرا و پياده كردن مدل، مي‌توان نتايج آن را به دست آورد. اما در مدل‌هاي آموزشي، به ويژه مدل‌هايي كه به نظام آموزش رسمي مرتبط هستند، با توجه به اينكه اجراي آن فرآيندي خاص و زمانبر است، لذا بحث و پيش‌بيني در مورد نتايج آن نيز مشكل است. در اين پژوهش با تعيين استراتژي يا فعاليت و هدف براي هر مرحله، نتايج مورد انتظار آن نيز مشخص گرديد. جمع‌بندي نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد كه مدل ارائه شده طي يك فرآيند منطقي زمينه را براي انتقال مطالب مورد نياز و ايجاد آگاهي موثر در دانش‌آموزان فراهم مي‌كند و استفاده از آن مي‌تواند موانع و مشكلات موجود در زمينه آموزش تغيير اقليم در نظام آموزش رسمي كشور را رفع نمايد.

1395/09/06

راحله معظمي گودرزي

38809