22391پ

Semantics of the word repentance in theHoly Qurʹan

كارشناسي ارشد

علوم قرآن و حديث

مركز تهران جنوب

1395

1395/05/30

عالي

173ص

دل آفكار، عليرضا

خيراللهي، زهرا

167-171ص

semantics, succession relations, collocations, repentance

دانشگاه پيام نور/مركز تهران جنوب

معناشناسي بخشي از دانش زبان شناسي يا شاخهاي مستقل از آن است كه از رهگذر آن ميتوان به تحليل معناي واژهها و جملههاي يك متن پرداخت و جايگاه دقيق كلمهها و تركيبهاي آن را با توجه به نظام معنايي كه در آن قرار دارد، به دست آورد. اين نوشتار به معناشناسي واژه توبه در قرآن كريم ميپردازد. توبه در لغت به معناي بازگشتن است و از جمله الفاظ مشترك بين انسان و خداوند است. آن هنگام كه در قرآن براي انسان بكار مي رود به معناي بازگشتن به سوي خدا از گناه و معصيت و وقتي براي خداوند بكار مي رود، به معناي بازگشتن به سوي عبد از روي رحمت و بخشايش است، جهت اعطاي توفيق توبه يا پذيرش توبه عبد مي باشد. گاه در قرآن كلماتي بكار مي رود كه در ظاهر، اتحاد معنايي با توبه دارند و مي تواند به عنوان جانشين توبه مطرح گردند، مانند استغفار، انابه و ندامت. اما با توجه به معناي لغوي و اصطلاحي آنان مي توان متوجه افتراق و تعدد معنايي آنها گرديد. برخي از واژگان با واژه توبه بر محور جانشيني پيوندي ندارند، اما كاربردشان همواره با توبه بودهاست و علاوه بر هم نشيني در ساختار وحياني آيات، از باهم آيي و هم نشيني با آن بهره مند هستند. برخي از اين واژگان به لحاظ مفهومي، نقش مقدمي براي توبه دارند و در تحقق هدف آن كارسازند برخي نيز با هم نشيني با واژه توبه به توصيف آن مي پردازند و در شناخت ماهيت توبه يا ويژگي هاي آن نقش اساسي ايفا مي كنند و هر يك بُعدي از ابعاد توبه را روشن مي كنند. كلماتي چون ذنب، عفو، عقوبت. اين نوشتار به توضيحي تفصيلي پيرامون معناشناسي توبه با كمك نظريه لغويان و مفسران و محققين اين فن مي پردازد.

1395/08/10

36194