ارزيابي خواص ضد حشره اي عصاره برخي گونه هاي گياهان دارويي بومي ايران عليه شپشه ي برنج (Sitophilus oryzae)

محصولات انباري، داراي بيشترين سهم در هرم تغذيه‎اي مي‎باشند. خسارت به اين محصولات سبب پايين آمدن كيفيت آنها و در نتيجه تهديدي براي بهداشت و اقتصاد جوامع است. در تمام نقاط دنيا، مسئولين و محققين در صدد پيشگيري و مبارزه با اين امر مي‎باشند. بدين منظور، ده گياه دارويي كه بيشتر آنها بومي مي‎باشند انتخاب، و از قسمتهاي رويشي آنها عصارة متانولي تهيه و طي مراحلي مورد سنجش زيستي قرار گرفت كه چهار گياه داراي خواص مورد نظر بودند. آزمون سميت با آزمايش فاكتوريل در قالب طرح پايه كاملا تصادفي و آزمون دوركنندگي در قالب طرح پايه كاملا تصادفي صورت گرفت و آناليز آماري با نرم افزار SAS و آزمون چند دامنه‎اي دانكن وسطح احتمال % 5 صورت گرفت. براي محاسبه LD50از نرم افزار POLO PLUSاستفاده گرديد. غلظتهاي 40، 80 و 120 ميلي گرم بر ميلي ليتر از عصاره گياهي در چهار تكرار، با تعداد 15 حشره بالغ (شپـشه برنـج) در آزمون سميت تماسي و دور كنندگي به كار برده شد. در آزمون سميت تماسي LD50 حاصل شده پس از 72 ساعت براي گيـاهانTanacetum vulgare L. ،L. Artemisia annua، .Artemisia tournefortiana Rchb وBesser. Artemisia sieberi بـترتيب 84/112 ، 43/110 ، 89/59 و 06/53 (ميـلي گرم بر ميلي ليتر) بدست آمد و نتايـج حاصل براي آزمايش دوركنندگـي در پايـين ترين دوز (cm2 30 / ml 1 / mg 15) بـراي گياهانL. Artemisia annua ، Artemisia tournefortiana Rchb.،Artemisia sieberi Besser. و L. Tanacetum vulgare بترتيب 33/89 ، 33/85 ، 33/59 و 00/37 حاصل شد؛ بنابراين چهار گياه ذكر شده در بالا به عنوان كانديداهاي داراي مواد موثره جهت كنترل آفات انباري براي هر دو فاكتور دوركنندگي و كشندگي معرفي مي‎گردد.

1395/8/10

36189