703پ

Review of different kind"Ye" in Saʹdiʹs Golestan

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام نور اصفهان

1395

131ص.

نصر اصفهاني ، زهرا

كسايي ، كامران

116-118

Glestane Saadi, kinds of “ye”, prefix, Persian grammar, rhetoric.

يكي از پسوندهاي مهم در زبان فارسي كه علاوه بر ايجاد ساختارهاي متعدد، معاني متفاوت مي‌آفريند، پسوند «ي» است. براي «ي» و انواع آن در كتاب‌هاي دستور زبان فارسي نام‌گذاري‌هاي متعدد شده است و عملكردهاي متفاوتي از سوي نويسندگان در تشريح و توضيح آن‌ به چشم مي‌خورد. نگارنده در اين پژوهش نخست سعي كرده است به مواردي از قبيل كاربرد انواع «ي» از نظر دستورنويسان، انواع «ي» در گلستان سعدي و تشريح مصداق هاي آن از سوي شارحان و بيان تفاوت‌هاي هر شرح بپردازد، سپس نموداري از فراواني كاربرد انواع «ي» در گلستان ارائه كند، اختلاف‌نظر شارحان را بيان نمايد، هم‌چنين به بررسي كاربرد بلاغي «ي» در گلستان بپردازد و انواع آن را بيان كند. يافته هاي اين پژوهش بيانگر آن است كه انواع «ي» در دستور زبان هاي متعدد بالغ بر 16 نوع است كه عبارتند از: «ي» شناسه، «ي» سازنده اسم مشتق، «ي» نكره، «ي» معرفه در جملۀ پيرو («ي»نكره مخصصه يا «ي» وصفي)، «ي» مصدري، «ي» پسوند، «ي» مكسور به جاي كسره اضافه، «ي» نسبت، «ي» صفت لياقت، «ي» تاكيد، «ي» ماضي استمراري، «ي» شرط، «ي» تمني و ترجي، بيان خواب و ترديد كه برخي از انواع آن از ديد بعضي دستور نويسان دور مانده و يا با نامي متفاوت از سايرين بيان شده است كه از قضا كاربرد فراواني هم در زبان فارسي دارد؛ انواعي مانند: «ي» قيد و «ي» قبل از «كه» موصول از اين قبيل است.

1395/7/28

35924