د9و2 PN952

كارشناسي ارشد

زبان وادبيّات فارسي

دانشگاه پيام نور مركز بابل

1392-1395

1395/2/11

147ص

علي ابوالحسني

حسين فاميليان

شناخت فرهنگ هر ملّت درگرو شناخت باورها و اعتقادات آن ملّت است. به بياني ديگر مي‌توان فرهنگ را متشكّل از اعتقادات، باورها و آداب‌ورسوم مردم يك سرزمين دانست. چراكه اين باورها در كنه و ضمير انسان نفوذ كرده و بر رفتار و گفتار مردم تأثير مي‌گذارد. گاهي اين عقايد ‌چنان شكل افراطي به خود مي‌گيرند كه از آن‌ها به‌عنوان خرافات ياد مي‌شود و اندك‌اندك خود را به شكل يك معضل اجتماعي نشان مي‌دهد. آثار ادبي و داستاني يكي از ابزارهاي فهم فرهنگ مردم و انعكاس‌دهنده ي شرايط و مسائل اجتماعي است و كمك شاياني در فهم و درك فرهنگ‌هاي ادوار گوناگون تاريخ مي‌كند. ازاين‌رو توجّه و دقّت در اين آثار مي‌تواند تا حدودي ما را به فرهنگ‌ عامّه نزديك كند. يكي از مسائلي كه درگذشته و حتّي امروزه جوامع انساني را درگير خودكرده، مسأله خرافات و تأثيرات منفي آن در زندگي مردم است. آنچه در رابطه با خرافات مي‌توان مطرح كرد آن است كه گاهي چنان در فرد احساس امنيّت و آرامش روحي به وجود مي‌آورد كه هيچ‌گونه نظر مخالف نظر و عقيده خود را بر‌نمي‌تابد. اين مسأله امروزه نيز در ميان جوامع مدرن و به‌اصطلاح پيشرفته مشاهده مي‌شود و فرد نسبت به آن اشتياقي دوچندان مي‌يابد. در اين پژوهش تلاش بر اين است كه در آغاز امر به بررسي خرافه و خرافه گرايي و چيستي و چرايي اين پديده پرداخته شود، سپس جنبه‌هاي مثبت و منفي آن مورد تحليل و بررسي قرار گيرد و راهكارهاي مقابله با آن ارائه شود. در ادامه امر بررسي و تحليل خرافه گرايي در آثار محمود دولت‌آبادي نويسنده ي معاصر كشورمان و چگونگي بروز و ظهور اين خرافات و رابطه ي ميان آثار داستاني و رويدادهاي جامعه ي روزگار وي بررسي و تحليل خواهد شد. در اين تحقيق بر آنيم تا اين معضل اجتماعي را كه سطح وسيعي از جامعه¬ي ايراني را در برگرفته است، در بخشي از آثار دولت‌آبادي بررسي كنيم. چراكه رمان بازتاب اجتماع و فرهنگ مردم است. اگرچه تمايل به خرافات را نمي‌توان به‌طور كامل از بين برد؛ ولي با اندك آگاهي و با تكيه‌ بر عقل مي‌توان حضور آن را در بطن جامعه كم‌رنگ‌تر كرد.

1395/7/14

محمدي

35412