پ.م.ك.515

Cytogenetic analysis of different varieties of Allium sativum mutagenesis by Sodium Azid

كارشناسي ارشد

بيوتكنولوژي

مركز كرج

93

30/06/93

عالي

156ص.

زينلي، حسين

ربيعي، مينا

ص:149-156

پ استاد راهنما زينلي، حسين , پ استاد مشاور ربيعي، مينا

سير معمولي با نام علمي Allium sativumيكي از گياهان دارويي و غذايي مهم مي‌باشد، كه متعلق به خانواده Alliaceae است. امروزه يكي از مهم‌ترين راه‌هاي ايجاد تنوع ژنتيكي در گياهان كاربرد مواد موتاسيوني از جمله مواد فيزيكي مثل اشعه ايكس و گاما و مواد شيميايي جهش‌زا مثل سديم آزايد واتيل متان سولفونات و ان - نيتروز و... است. به منظور بررسي اثرات جهش زايي سديم آزايد در صفات كروموزومي و سيتوژنتيكي در ژنوتيپ‌هاي بومي سير، آزمايشي در سال زراعي 1393-1391 در قالب آزمايش فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوك كامل تصادفي، با پنج رقم سير (بم، كرمان، جيرفت، اصفهان و همدان) در چهار غلظت (شاهد، 2%، 6%و10%) از ماده جهش زاي سديم آزيد در سه تكرار در مركز تحقيقات كشاورزي استان اصفهان انجام شد. در اين تحقيق پارامترهاي سيتوژنتيكي روي 20 تيمار مورد بررسي با استفاده از تكنيك تجزيه كاريوتيپي استو آهن هماتوكسيلين مورد ارزيابي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه عدد پايه كروموزومي در تمام جمعيت‌هاي مورد مطالعه 8=x و تعداد كروموزوم 16=x2=n2 بود. از لحاظ سطح پلوئيدي، همه جمعيت‌ها ديپلوئيد بودند. بر اساس جدول دو طرفه Stebbins، چهار تيمار مورد بررسي در كلاس B3 و چهارده تيمار مورد مطالعه در كلاس B2 و دو تيمار در كلاسA 2 قرار گرفتند كه اين امر بيانگر عدم تقارن كروموزومي در بين ژنوتيپ‌ها بود. نتايج بدست آمده تجزيه واريانس اثرات متقابل صفات روي 20 تيمار نشان داد كه بين تيمارهاي مورد مطالعه از لحاظ كليه صفات مورد بررسي تفاوت معني‌داري وجود دارد كه اين امر مؤيد وجود تنوع در اندازه و تقارن كروموزومي در جمعيت‌هاي مورد بررسي مي‌باشد. شاخص عدم تقارن از 46/4 در تيمار كرمان 10% تا 97/17 در تيمار جيرفت 2% تفاوت نشان داد. نتايج به طور كلي نشان داد كه اعمال تيمار سديم آزايد روي ژنوتيپ‌هاي مختلف سير واكنش‌هاي متفاوتي نشان داده و باعث شده صفات كاريوتيپي به‌شدت دچار عدم تقارن گردند. اين نكته همچنين نشان داد كه سديم آزايد در سير مي‌تواند با شدت‌هاي مختلف تنوع ايجاد نمايد.

11/07/95

كشت كار، زهرا

35190