پ.م.ك.490

Effects of Salt Stress on phytochemical yield an​d Growth in hydroponic conditions of Stevia rebaudiana Bertoni

كارشناسي ارشد

بيوتكنولوژي

مركز كرج

94

24/06/94

عالي

91ص.

قادري، اردشير

-

ص:81-91

پ استاد راهنما قادري، اردشير

در حال حاضر ديابت يكي از شايع ترين بيماري هاي جامعه بشري مي باشد و ايراني ها يكي از بزرگ ترين مصرف كننده هاي قند جهان هستند و بسياري از آن ها با بيماري ديابت دست و پنجه نرم مي كنند، تلاش محققان براي از بين بردن اين بيماري با استفاده از داروها و جايگزين كردن شكر با موادي كه سلامتي انسان را همراه با بر آورده نمودن نيازش به ادامه رژيم غذايي روزانه تامين نمايد، افزايش يافته است؛ در اين ميان استفاده از تركيبات دارويي مشتق از گياهان نه تنها قدمت زيادي دارد، بلكه به دليل عوارض جانبي بي شمار داروهاي شيميايي و نارسايي هاي متعدد طب نوين در درمان برخي از بيماري ها با گذشت زمان، بار ديگر پرورش و توليد گياهان دارويي را با رشد قابل توجهي مواجه ساخته است. امروزه گياه دارويي استويا (Stevia rebaudiana bertoni) به عنوان يك شيرين كننده طبيعي جايگزين قند، در كشورهاي پيشرفته شناخته شده است؛ ميزان شيريني در عصاره برگ گياه استويا حدود 300 برابر ساكارز است، ماده شيرين كننده استويا، كالري زا نيست و در كاهش ميزان قند در افراد ديابتي، درمان فشار خون بالا و در درمان بيماري هاي معده و روده موثر است و همچنين اثرات سوء مصرف شيرين كننده هاي مصنوعي همچون آسپارتام، سديم ساخارين و سيكلامات را ندارد. از اين رو تكثير اين گياه در ايران اهميت فراواني پيدا كرده است؛ اما اراضي حاصل خيز جهت توسعه كشت اين گياه محدود است و اين اراضي به غلات و ساير محصولات گياهي اختصاص يافته است، بنابراين لازم است تحقيقات جامعي بر روي گياه استويا و چالش ها و محدوديت هاي كشت آن در اراضي وسيعي كه با شوري آب و خاك مواجه هستند، انجام گيرد تا امكان كشت آن در اين شرايط بررسي شود. به اين منظور، تكثير اين گياه از طريق كشت بافت صورت گرفت و بعد از سازگاري در بستر هاي كشت حاوي تركيبي از پرليت، كوكوپيت و پيت موس استريل با نسب 2:1:2، به شرايط هيدروپونيك داراي سطوح مختلف شوري (0،50،100،150،200 ميلي مولار) منقل شد و بعد از سپري شدن 21 روز از زمان انتقال، عملكرد رشدي و فيتوشيميايي اين گياه در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي در 4 تكرار مورد آزمايش و بررسي قرار گرفت، نتايج حاصل از تجزيه واريانس نشان داد كه افزايش سطح شوري، به طور معني داري تعداد برگ خشك را افزايش مي¬دهد و شوري باعث كاهش در صفات طول ريشه، وزن خشك ريشه، وزن خشك و تر ساقه نسبت به گياه شاهد گرديد. همچنين با افزايش شوري تغيير معني داري در نسبت هاي طول ساقه به طول ريشه، وزن تر ساقه به وزن تر ريشه، وزن خشك ساقه به وزن خشك ريشه و تعداد برگ هاي سالم به برگ هاي خشك، در سطوح 50،0 و 100 مشاهده نشد اما در سطوح 150 و 200 اين نسبت ها كاهش يافت. نتايج حاصل از آناليز فيتوشيميايي نشان داد كه شوري سبب كاهش استويوزيد، ربائوديوزيذ AوC تا سطح شوري 100 شد، اما در سطوح 150 و200 مقدار متابوليت ها به دليل كاهش معني دار محل هاي ذخيره، افزايش يافت. طبق اين نتايج گياه استويا مقاومت متوسطي در برابر شوري نشان داد.

11/07/95

كشت كار، زهرا

35037