599پ

Political role of tribes in the relations between Iran an​d the Ottoman Empire in the second half of Qajar period

كارشناسي ارشد

تاريخ ايران دوره اسلامي

دانشگاه پيام نور همدان

1395

157ص.

زارعي مهرورز ، عباس

علي صوفي ، عليرضا

128-132

Tribes, Political relations, Iran, the Ottoman Empire, the Qajar dynasty

بررسي روابط ايران و عثماني مستلزم شناخت ابعاد گوناگون اين روابط و عوامل تأثيرگذار در آن‌ها است. اين روابط، طي دوران مختلف تابع عوامل دروني و بيروني فراواني بوده است؛ از جمله عوامل دروني تأثيرگذار مي¬توان به نقش دولت‌مردان و رجال سياسي، قراردادها و كنوانسيون‌هاي منعقده ميان دو طرف و نقش ايلات و عشاير در روابط دو كشور اشاره نمود؛ همچنين از جمله عوامل بيروني تأثيرگذار مي‌توان به نقش دولت‌هاي استعماري و دخالتهاي آنها در مسائل منطقه اي اشاره نمود. به هرحال مجموع اين عوامل روي هم رفته از مهمترين عوامل تأثيرگذار در روابط دو كشور بوده است. از مهم‌ترين عوامل تأثيرگذار دروني مي‌توان به نقش عشاير سرحدنشين اشاره كرد كه با قرابت‌هاي قومي، زباني و مذهبي مشتركي در دو سوي مرزها از شمال تا جنوب زندگي مي‌كردند و به دلايل متعددي چون، نبود خط مرزي مشخص، دوري از مراكز حكومت‌ها و نوع زندگي، موجبات تحركات مرزي و اختلاف بين دو كشور مي‌شدند. در اين ميان ضعف ساختار سياسي ايران و عثماني در برابر پيشرفت‌هاي استعمارگران، راه نفوذ و دخالت‌هاي آن‌ها را فراهم كرده بود. بي شك وقوع انقلاب مشروطه و جنگ جهاني اول نيز، در تحولات اين دوره مؤثر بوده است. زيرا اين دولت‌ها در اين شرايط نتوانستند بر مناطق حاشيه خود كنترل پيدا كنند. خواست بنيادين پژوهش حاضر بر اين است كه از طريق مطالعة اسناد و منابع معتبر، نقش سياسي عشاير را در روابط ايران و عثماني در نيمة دوم دورة قاجار بررسي كند.

1395/6/27

34467