پ.ا.ف.177

The Reflection of the astronomical elements in masnavi M anavi Molavi

كارشناسي ارشد

ادبيات فارسي

مركز كرج

93

08/10/93

عالي

251ص.

سرمدي، مجيد

جعفرقليان، طاهره

ص:245-251

پ استاد راهنما سرمدي، مجيد , پ استاد مشاور جعفرقليان، طاهره

شعر فارسي گنجينه‌اي است كه دانش‌هاي كهن، از جمله علم نجوم را كه در شمار قديمي‌ترين آنهاست، به خود اختصاص داده است. تحقيق در متون ادبي و غور در آنها نشانگر اين واقعيت است كه علم نجوم با بسياري از مسائل و معماهاي خود در دوره‌هاي معيني، بيش و كم شعر و نثر فارسي را ميدان ظهور خود ساخته است. آن‌چنان كه درك مفاهيم بسياري از آنها(متون ادبي) بدون آشنايي با اصطلاحات مربوط به اين علم ميسر نخواهد بود، يا حداقل دشوار به نظر خواهد رسيد. با توجه به اينكه بسياري از اصطلاحات علم نجوم و همچنين باورهاي عامه در مورد اجرام فلكي در شعر فارسي منعكس شده، هدف ما نيز در اين رساله بيشتر پرداختن به اين جنبه، از ديدگاه مولوي و ميزان و چگونگي بهره‌گيري اين شاعر از آنها براي زيبايي كلام و تفهيم مطلب خود بوده است. اين پژوهش در پنج فصل تدوين شده است كه فصل اول آن طبق آيين‌نامه دانشگاهي به اصول و كليات(پروپوزال) اختصاص داده شده است. فصل دوم به شرح و توضيح عناصر و مفاهيم نجومي مي‌پردازد كه سعي شده است در اين بخش از تمامي كتب – چه پيش از مولوي و چه پس از آن – استفاده شود. فصل سوم كه فصل اصلي و مورد نظر اين پايان‌نامه است به توضيح شاهد‌مثالهاي نجومي از مثنوي مي‌پردازد. فصل چهارم تحليل نجوم عارفانه مثنوي را به خود اختصاص داده است. فصل پاياني آرايه‌هاي نجومي-ادبي مثنوي را بيان مي‌كند كه اغلب آنها ابداع و ساخته خود شاعر است. از ميان مفاهيم و اصطلاحات نجومي مورد استفاده مولوي در مثنوي، «فلك» و تركيبات مربوط به آن از بالاترين بسامد برخوردار است و كلمه آفتاب در رتبة بعدي قرار دارد.

25/05/95

كشت كار، زهرا

33685