403پ

INFLUENCE OF ĀZARBĀYJĀN IN GENESIS AND PROGRESS OF RESERCH ABOUT HAFEZ

دكتري تخصصي(Ph.D.)

زبان و ادبيّات فارسي

دانشگاه پيام نور مركز تحصيلات تكميلي

1395

1395/3/11

عالي

396ص.

كوپا ، فاطمه

موسوي ، مير نعمت الله - محمدي بدر ، نرگس

364-382

Hafez, Azerbaijan, studies about Hafez, Persian literature, Mysticism.

در حوزۀ پژوهش هاي ادبي و عرفاني، حافظ پژوهي، يكي از وُجوه مهمّ و بسيار پر بحث و نظر محسوب مي شود؛ بدين جهت از عصرِ حيات حافظ تاكنون، تحقيقات زيادي دربارۀ شعر و انديشۀ او انجام گرفته است؛ از ديگر سو، ادبا و پژوهشگران آذربايجاني، همواره نقشِ بارزي در عرصه هاي مهمّ تاريخ و فرهنگ ايران، داشته اند چنانكه جلوه هاي متعدّد آن، در زمينه ها و حوزه هاي مختلفِ حافظ پژوهي نيز مشاهده است. در اين تحقيق به روش تحليلي و توصيفي، نقشِ ادبا و محقّقانِ آذربايجاني در تكوين و پيشبرد حوزه هاي مختلف حافظ پژوهي از دو منظرِ اهمّيت نقش اين پژوهشگران در حفظ هويّت اصيل ايراني و كمك به فرآيندِ هويت طلبيِ ملّي در دوران معاصر و اهمّيتِ تحقيقات آنها از منظر زبان و ادبيات فارسي، مـورد بـررسي قرار گرفته و مهمترين تحقيقاتِ پژوهشگران آذربايجاني در حوزه هاي تصحيح و شرح ديوان حافظ، تبيين انديشه ها، پژوهش هاي دانشگاهي و...، بررسي اجمالي و فهرست شده است. نتايج اين تحقيق نشان مي دهد حافظ پژوهان آذربايجاني، تأثير بسيار مهمّي در تكوين و پيشبُرد حوزه هاي اين شاخه از تحقيقات ادبي داشته اند؛ چنانكه شخصيت هايي همچون ابوطالب تبريزي و خلخالي از بنيان گذاران حوزۀ نسخه پژوهي و تصحيح ديوان حافظ، و افرادي مانند عيوضي، بهروز، نيساري و ثروتيان در تكامل آن، نقشِ تأثيرگذاري داشته اند. مرتضوي در پايه گذاري تحقيقات نوين ادبي در زمينۀ شعر و انديشه حافظ، اهمّيتِ به سَزايي دارد؛ پس از او، استاداني همچون زرياب خوئي، رياحي، انوري، يثربي، شوقي، ثروتيان، و ...، در تكامل مباحث حافظ پژوهي، مؤثّر بودند و با نگارش آثاري وَزين، تأثيراتِ قابل توجّهي بر جريانات حافظ پژوهي معاصر داشته اند به نحوي كه آثارشان در تحقيقات ادبي مربوط به حافظ، مورد استناد و راه گشاي پژوهش هاي بعدي واقع شده است.

1395/4/13

33211