354پ

Design of Strategic Decision-Making Model Based on Intuition Islamic Approach

دكتري تخصصي(Ph. D.)

مديريت بازرگاني

دانشگاه پيام نور مركز تحصيلات تكميلي

1395

1395/1/30

عالي

275ص.

فروزنده دهكردي ، لطف الله

محمودي ميمند ، محمد - عابسي ، سعيد

233-241

Intuitive Decision-Making, Islamic Intuition, Grounded Theory, Modeling, Quran

نتيجه بررسي سازمانهاي ممتاز نشان مي¬دهد كه تصميم¬گيري¬هاي موفق بيشتر حالتي شهودي داشته¬اند و نه صرفا عقلايي. لذا در سالهاي اخير مسأله شهود و تصميم¬گيري شهودي به عنوان يك عامل موثر مديريت، توجه فزاينده¬اي را در محافل علمي و پژوهشها در سطح دنيا به خود جلب كرده است. استفاده از شهود مي‌تواند شكاف موجود در تحليل عقلاني كه از عدم قطعيت و فقدان اطلاعات مرتبط در تصميم‌گيري ناشي مي‌شود را تكميل كند. شناسايي مولفه¬ها و طراحي مدل مفهومي شهود در تصميم گيري استراتژيك بر اساس رويكرد اسلامي، هدف اصلي اين رساله است. در مرحله اصلي پژوهش كه رويكردي قرآني دارد با استفاده از استراتژي كيفي نظريه¬پردازي داده‌بنياد، مضامين، مفاهيم و مقوله هاي مرتبط با شهود شناسايي گرديد. اين تحقيق ضمن تبيين شهود، عوامل و مؤلفه‌هاي اسلامي مؤثر بر شهود مديران و تصميم‌گيري آنها را شناسايي كرده است. عوامل مذكور از طريق مرور و تدبّر در قرآن كريم و با تمركز بر تفسير آيات انتخاب شده، شناسايي شدند. براي پرهيز از برداشت‌هاي غير تخصصي، ترجمه تفسير الميزان مبناي اين تحقيق قرار گرفته است. بر اساس قضايا و مفاهيم مستخرج، نظريۀ اين تحقيق بر اساس جهان‌بيني الهي شكل گرفت و مفهوم شهود نيز در همين چارچوب تبيين شده است. آنچه از مفهوم شهود در قرآن برمي‌آيد، اين است كه شهود، نيرويي معنوي و برتر از عقل است. نتايج حاصل از اين تحقيق، پيدايش 86 مفهوم بود كه با استفاده از نظرات خبرگان حوزوي و دانشگاهي در قالب 18 مقوله فرعي و 7 مقوله اصلي دسته¬بندي شدند. نهايتا بر اساس قضايا و مفاهيم مستخرج، الگويي مفهومي براي شهود در تصميم گيري استراتژيك بر اساس آموزه هاي قرآني پيشنهاد شده است كه انتظار مي¬رود اجراي آن براي مديران مفيد و موثر باشد. نتيجه¬گيري حاصل از اين تحقيق، تبيين شهود در قالب الهام، رؤيت قلب، قوّه تشخيص و نور الهي و نيز استخراج 22 مؤلفه بود كه در قالب دو گروه پيشران‌ها و بازدارنده‌ها دسته‌بندي شدند. بر اساس مباني اسلامي، تأثيرگذاري اين عوامل بر شهود، قطعي، غير قابل انكار و بنيادي است. دين مبين اسلام كه متن آن قرآن كريم است، هم بر شناخت حسي و استمداد از نيروي عقل براي درك واقعيات تأكيد ورزيده‌ است و هم بر شناخت شهودي و قلبي. بنابراين تقابل و تضاد شهود و استدلال اشتباه است و مديران در استراتژي تصميم‏گيري خود بايد هم شهود و هم تفكر منطقي را مورد نظر قرار دهند. تعاليم اسلامي با معرفي انسان به عنوان موجودي دو بعدي كه هم داراي بعد جسمي و هم داراي بعد روحي است، انسان شناسي متمايزي را در مقايسه با انسان شناسي مبتني بر جهان بيني مادي معرفي مي¬نمايند. آنچه در اين تحقيق به عنوان اصل و مبنا در نظر گرفته شده است، انسان شناسي اسلامي مي¬باشد و همه ابعاد وجودي انسان جدي گرفته شده است. در رويكرد متعارف مديريت صرفا بر عوامل مادي نظير دانش و تجربه تأكيد دارند، در حاليكه در مدل اسلامي اين تحقيق، عوامل معنوي نقش پر رنگي در افزايش مهارتهاي شهودي مديران دارد. مقايسه ديدگاه قرآن با ديدگاه متعارف در علم مديريت پيرامون عوامل و مولفه¬هاي شهود، حاكي از آن است كه اين دو ديدگاه، تعريف و تبيين متفاوتي از شهود دارند و اين تمايز ريشه در تفاوت مباني معرفت شناسي، هستي شناسي و انسان شناسي و در يك كلام تفاوت جهان بيني آنها دارد. تحقيق مذكور يك چارچوب دين مدار ارائه كرده است كه به نوعي باعث غني شدن فرايندهاي تصميم¬گيري در سازمانها خواهد شد. تئوري و مدل استخراجي اين تحقيق، مي¬تواند به عنوان الگويي جهت تصميم¬گيري شهودي در اختيار سازمانها قرار گيرد تا تصميم-گيرندگان بدانند كه شهود به عنوان يك عمليات ذهني پذيرفته شده، مي¬تواند در برخي موقعيتهاي تصميم¬گيري مناسب باشد.

1395/3/19

32675