150پ

Study of metaphor conception of Persian Language child through embodied metaphors within cognitive-cultural linguistics.

دكتري تخصصي (Ph.D.)

زبان‌شناسي همگاني

دانشگاه پيام نور مركز تحصيلات تكميلي

1395

1395/1/31

بسيار خوب

235ص.

روشن ، بلقيس

پور ابراهيم ، شيرين - صبوري هلستاني ، نرجس

228-234

Cognitive Linguistics, Cognitive Semantics, Metaphor, Cultural Linguistics, Embodiment.

نظام مفهومي ما كه بر اساس آن فكر و عمل مي‌كنيم، ماهيتي اساساً مبتني بر استعاره دارد. كودك نيز از آغاز زبان‌آموزي با اين تعامل شناختي روبه‌رو است. بر همين اساس بر پاية دانش اندك خود از محيط و واژگان، از نظام استعاري بزرگ‌سالان نيز بهره مي‌برد. كودك امروز داراي دانش شناختي متفاوتي از كودك زمان پياژه و حتي پس از آن است. وسايل ارتباط جمعي، اسباب بازي‌هاي مدرن مانند ايكس باكس و تبلت، كتاب‌هاي مصور و انواع پازل‌ها همگي، دنياي شناختي كودك را متحول ساخته است. به همين منظور بازبيني زمان درك استعاري كودك، موضوع قابل توجهي است كه پژوهش حاضر به آن پرداخته است. در اين پژوهش ميداني ابتدا 180 كودك دختر و پسر 3 تا 5 سالة فارسي‌زبان از مناطق يك، چهار و بيست تهران جهت دستيابي به عبارات استعاري بدن‌مند به وسيلة آزمون جا خالي آزموده شدند و پس از آن شصت كودك دختر و پسر دو تا پنج‌ساله در شرايط آزموني درك و كاربرد اين عبارات استعاري قرار گرفتند. آزمون خودساخته‌اي بر مبناي گردآوري عبارات استعاري كودك فارسي‌زبان و پژوهش ميداني بيالكا-پيكال (2003) جهت انجام پژوهش حاضر صورت گرفت. يافته‌هاي پژوهش زمان درك و كاربرد عبارات استعاري بدن‌مند و علاوه برآن، ميزان درك و كاربرد كودك با توجه به متغير سن و جنس مي‌باشد. نتايج بررسي حاضر با نتايج بررسي بيالكا-پيكال (2003) همسو بوده است، با اين تفاوت كه پژوهش بيالكا-پيكال از سه سال و سه ماهگي كودكان را مورد بررسي قرار داده و پژوهش حاضر كودكان فارسي‌زبان را از سن دوسالگي داراي درك عبارات استعاري بدن‌مند مي‌داند. در اين بررسي مشخص گرديد كه ميزان درك با توجه به متغير سن و علايق شناختي كودك رو به افزايش است. روش پژوهش توصيفي- پيمايشي و جامعه‏ي آماري شامل كودكان 2-5ساله‏ي مهدكودك‏هاي مناطق 1، 4 و 20 تهران بود و حجم نمونه در يك مرحله 180 كودك و در يك مرحله 60 كودك دختر و پسر تك‏زبانه‏ي طبيعي مي‏شد كه با فواصل زماني شش‏ماهه در 6 گروه 10 نفره قرار گرفتند. يافته‌ها: در مرحلة اول پژوهش يا به عبارتي در مرحلة تهيه و تدوين پرسشنامة عبارات استعاري بدن‌مند تفاوت‌هاي قابل‌توجهي در پاسخ‌گويي سه گروه موردبررسي مشاهده شد. گفتار كودكان فارسي‌زبان منطقة يك، تعامل بيشتري با طبيعت دارد و عبارات استعاري آنان برگرفته از واژگان طبيعي و بكر است، كودكان منطقة چهار بيشتر از واژگان محيطي استفاده كرده‌اند و كودكان منطقة بيست عبارات برگرفته از گفتار بزرگ‌سالان و عبارات استعاري مصطلح و پركاربرد زبان فارسي را بيشتر به كاربردند. كاربرد متفاوت عبارات استعاري كودكان نشانگر پيوند حوزة دريافت فيزيكي و حوزة ادراك ذهني و شناختي متفاوت آنان در سه گروه فرهنگي موردبررسي مي‌باشد. در مرخلة دوم پژوهش يعني در بررسي درك و كاربرد عبارات استعاري بدن‌مند كودكان 2-5/2 ساله حداقل امتياز (4/0 از 4) را در درك استعاري كسب كردند و در استعاره‌هاي رنگ و صدا به‌ترتيب بيش‌ترين و كم‌ترين مشكل را داشتند اما گروه‌هاي ديگر امتيازات بالاتري (به‌ترتيب 5/1، 3/1، 2/2، 1/2، 3) داشتند. پسران نسبت به دختران درك بهتري از استعاره داشتند اما تفاوت معناداري ديده نشد (05/0P>).

1395/2/11

31805