چكيده
صائب تبريزي از شاعران تأثيرگذار و صاحب سبك زبان و ادب فارسي در قرن يازدهم است. اهميت شعر او در باريك-انديشي و ايجاد مضمون¬هاي بكر و تازه و تركيب¬سازي و تصويرآفريني¬هاي ناب است. اشاره¬هاي تاريخي و تلميحات به طور عمده در شعرش به چشم مي¬خورد كه اين اشاره¬ها مربوط به تاريخ انبياء الهي به ويژه به روزگار حضرت آدم و ماجراي آفرينش انسان و ميوه¬ي ممنوعه است. نگاهي متفاوت و ديگرگونه به داستان تاريخي خضر پيامبر، آب حيوان و آيينه اسكندر دارد. و اشاره به داستان¬هاي قرآني مانند قصه اصحاب كهف، اصحاب فيل... و به تاريخ و وقايع دوران امامان (ع)، امام علي (ع)، امام حسين (ع)، امام رضا (ع)، امام موسي كاظم (ع)، امام مهدي موعود عج، و به تاريخ عاشقانه¬هاي زبان و ادب فارسي مانند ليلي و مجنون، خسرو و شيرين، شيرين و فرهاد، يوسف و زليخا اشاره مي¬كند. در اشعار خود اشاره تاريخي به عرفايي بزرگي چون منصور حلاج، ابراهيم ادهم و رابعه آن زن عارف دارد. در مواردي به چهره¬هاي بخشنده مانند حاتم طايي و معن بن زائد و خساست قارون نظر دارد. گاهي هم عظمت و شكوه كشورها و شهرهاي بزرگ جهان را از جمله ايران، يمن، تبريز، اصفهان، بغداد...را با اشاره تاريخي در شعرش جلوه¬گر مي¬سازد. گاه به تأثير از سفر دور و دراز خود در هند به تاريخ آن سرزمين اشاره مي-كند. سير انديشه صائب به تاريخ و آن چه پيش از او اتفاق افتاده كم نظير و شايد بي¬نظير باشد. اشاره به شعراي پيش از خود حافظ، مولانا، سنايي...و گاه شكوه و سلطنت پادشاهان چين، مصر... هم نشانه¬ي از اهميت خاص او به نگاه¬هاي تاريخي در همه¬ي اعصار است كه در اين پايان-نامه سعي شده است جوانب تاريخي نگاه نوانديش و متفاوت شاعر مورد بررسي قرار گيرد كه در پنج فصل به اين موضوع اشارات تاريخي پرداخته است.
