چكيده
تقدس در لغت عبارت است از پاكي، مقدس،مينوي وسرشارازخير,خوبي,بركت و نيروهايفراطبيعي. گويي بشركه همواره به دنبال نمونه هاي آغازين وجاودانه است، هرچيز را در ارتباط باوجود لايتناهي ومقدس اصيل (خدا)يافته و در طول تاريخ توانسته است، با محيط پيرامون خود ارتباطي معنوي برقرار نمايد و با ديده احترام نظر افكندودرعرصه قداست جولان دهد. بدين منظور پژوهش حاضر در جهت بررسي عناصرمقدس در هفت پيكرنظامي فراهم آمده است ونگارنده سعي برآن داشته باتوجه به گستردگي مطالب، اين مبحث را ذيل ده عنوانِ : مكان, طبيعت,زمان,اعداد,اشياء,اشخاص و هاله هاي مقدس,نبات, رنگ,حيوان,آييني و رفتاري بررسي كند ومشخص نمايد كه هريك از اين جلوه هاي تقدس در اين منظومه نمود يافته است واگر بپذيريم كه نظامي در به كار گيري آن ها آگاهانه عمل كرده,بايد گفت از ميان اين عناصر قدسي,در بازتاب جلوه هاي تقدس اشخاص و هاله ها و مكان توان مندتر عمل نموده است. گذشته از اين موارد كه به صورت جزء جزء در حيطه سپندينگي ارزيابي شد كل منظومه با ديدگاهي فراطبيعي و در حوزه تقدس مورد بررسي قرارگرفت.به نظرمي رسدسراسر اين منظومه متوجه مقدس اصيل_خداوند_ بوده و درون مايه ي حكايت هاي آن را مي توان در مضاميني چون قناعت و دوري از زياده خواهي، صداقت ، و غيرت الهي در باب بندگان ويژه، دوري از حرام و توكل بر ذات يگانه احديت، حس قربت با رياضت و لياقت، تقدس علم ، اهميت توبه و انابه، ستاش خوبي و مذمت بدي، پارسايي و حفظ ايزدي و برپايي عدالت و فنا و رستگاري؛ كه خود از امور مقدس مي باشند خلاصه نمود. نظامي نيز در بازتاب اين عناصر بيشتر بر اعتقادات ديني و اسلامي خود تكيه نموده است ، اما با وجود اين از بازتاب نمادهاي مقدس اديان و آيين هاي ديگر به خصوص آيين زردشتي غافل نبوده به گونه اي كه حتي هنگامي كه از زبان بانوان اقاليم هندوروم...داستان پردازي مي كند به جاي توجه به مباني اعتقادي اين اقوام بيشتر به اصول اعتقادي خود توجه داشته استگاهي هم به طورخود آگاه يا نا خودآگاه به بازتاب جلوه هاي تقدس اين اقاليم مي پردازد ،مانند توجه به تقدس آتش يا گل نيلوفر نزد هندوان. با توجه به مطالب بررسي شده، و از آن جايي كه شاعربه استفاده از مضامين ديني و قدسي توجه خاص داشته و نيز نظر به اين كه دراين منظومه سير تعالي بهرام و درك نور ذات كه سر منشأ تقدس است مورد توجه است مي توان اين منظومه را اثري غنايي _ديني برشمرد.
