PIR 158

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

پيام نور رشت

20/12/93

علي لاغر فيروزجايي

مريم حيدري

لاغر فيروزجايي،علي , حيدري،مريم

سيدمحمدعلي جمال¬زاده (1274- 1376 ش.) نخستين مجموعه¬ي داستان¬هاي كوتاه ايراني را، تحت عنوان «يكي بود، يكي نبود» در سال 1300 منتشر كرد. به اعتبار همين كتاب، جمال-زاده را آغازگر سبك واقع¬گرايي در نثر معاصر و پدر داستان-نويسي دانسته¬اند. يكي از آثار جمال¬زاده، رمان «دارالمجانين» است. در اين اثر، جامعه¬ي آن زمان به شيوه‌اي تمثيلي در قالب يك بيمارستان رواني، به تصوير كشيده شده است.در اين پايان نامه به بررسي عناصر داستان در رمان «دارالمجانين» نوشته ي سيد محمدعلي جمال¬زاده پرداخته شده است. اين عناصر شامل (پيرنگ، شخصيت، زاويه ي ديد، گفتگو، درونمايه و لحن)هستند.طرح (پيرنگ) داستان بسيار قوي است و از نظر پايان‌بندي، داراي پيرنگي باز است. لحن در اين رمان گاهي جدي و گاه طنز آميز است. جمال‌زاده براي نشان دادن شخصيت هاي داستان، از سه ابزار «توصيف، گفتگو و كنش» بهره مي گيرد. اما نقش توصيف پر رنگ‌‌تر است. «زاويه¬ي ديد» رمان «دارالمجانين » اول شخص مفرد است و بيشتر شكل تك¬گويي دارد. او اغلب اتفاقاتي را نقل مي كند كه خودش شاهد آنها بوده و به نحوي با زندگي شخصي او پيوند خورده است. گفت و گوها به خوبي بيانگر روحيات و طبقه‌ي اجتماعي و فرهنگي شخصيت ها هستند ولي در برخي موارد، گرفتار اطناب مي‌شوند و دخالت راوي به شكلي تصنعي در آنها ديده مي¬شود. درونمايه¬ي داستان ساده و عاطفي است و بر محور عشق و جنون مي¬چرخد. در واقع انسجام همۀ اين عناصر با هم باعث شده كه اين رمان مورد توجه واقع شود.

29687