22085پ

Examines the paradox of apostasy in Islam, freedom of opinion and expression (with emphasis on the Qurʹan and Sunnah)

دكتري تخصصي

مدرسي دكتري معارف اسلامي- قرآن و متون اسلامي

مركز تحصيلات تكميلي

1394

1394/09/24

بسيارخوب

258ص

جمشيدي راد، محمدصادق

سعدي، محمدجواد

244-256ص

freedom of religion, apostasy, infidelity, denial, apostate

دانشگاه پيام نور/مركز تحصيلات تكميلي

حكم ارتداد يكي از فروعات مسلّم فقهي اسلام است كه براساس آن فرد مرتد به مجازات هاي سنگين محكوم مي شود. ازحبس تا اعدام. علاوه بر مخالفين و منتقدين به اسلام بسياري از مدافعين نيز بر اين باورند كه حكم مذكور برخلاف يكي از بديهي ترين حقوق اوليه انسان، يعني آزادي عقيده و بيان مي باشند. در اين راستا كتب و مقالات بسياري با رويكردهاي مختلف براي پاسخ به اين شبهه پارادوكسيكال به رشته تحرير درآمده است. برخي كلاً به حذف اين حكم و ضد بشري بودن آن رأي داده و برخي با نگاه مسالمت آميز و حذفي و محدود كردن آن به شرايط و زمان خاص، و عده اي هم بانگاه امنيتي به مسأله ارتداد، آن را حركتي فتنه گرانه شمرده و با توجه به عواقب مخرب اجتماعي آن مرتد را مستوجب مجازات دانسته اند. گروهي با نگاه تحليلي به ارتداد و واژهاي مرتيط با آن و ماهيت عقيده كلاً عمل ارتداد را خارج از عقلانيت و انديشه قلمداد كرده و آن را ماهيتاً از حوزه تعقّل و تفكّر خارج و بلكه ضد عقلانيت شمرده و حكم ارتداد را حركتي براي دفاع از حريم تعقل و تفكر شمرده اند. پايان نامه حاضر نيز با گرايش به تئوري اخير علاوه بر آنكه ارتداد صادقانه از اسلام را محال دانسته تلاش نموده تا آنجا كه ممكن است رويكرد چهارم را مبرهن و مستند به آيات و روايات نمايد. به همين منظور پس از تحليل واژه هاي مرتبط با ارتداد، فصلي اختصاص داده شد به اينكه وجود آزادي عقيده و بيان و حكم ارتداد هر دو از بديهيات اسلام بوده و پس از نگاهي كوتاه به آراء مختلف منتقدين و مدافعين از حكم ارتداد، با تحليل مفهوم عقيده و اسلام و تبيين ماهيت ارتداد، و اثبات لجوجانه و معاندانه بودن آن پارادوكس مورد ادّعا مرتفع گرديد.

1394/11/14

28954