PIR 136

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

92/11/28

عباس خائفي

علي لاغر فيروزجايي

خائفي،عباس , لاغر فيروزجايي،علي

رمان تنگسير، اثر ارزشمند صادق چوبك است كه وي، داستان آن را از فضا و محيط مردم جنوب گرفته است. مطالعه و تبيين اثر ادبي از ديدگاه عناصر داستاني از موضوعات مورد توجه علاقمندان به رمان است. بدون شك، تمامي آثار داستاني، قابليت بررسي عناصر داستاني را در خود دارند. هدف اين پايان‌نامه، بررسي يكي از عناصر داستاني يعني صحنه و صحنه‌پردازي در رمان تنگسير است.اصطلاح صحنه به معني ظرف زماني و مكاني وقوع عمل داستاني است. در اين نوشتار، مكان و زمان به عنوان عنصر سازنده‌ي صحنه از جنبه‌هاي مختلف مورد بررسي قرار مي‌گيرد و مشخص خواهد شد كه از ميان انواع مكان‌ها (مكان هندسي – مكان در مقام يك تجربه- مكان مجازي)، كدام مكان در اين داستان كاربرد بيشتري دارد. در مبحث زمان نيز اين رمان از نظر انواع مختلف زماني (تقويمي- كيهاني- حسي- روايت) مورد بررسي قرار مي‌گيرد. در همين راستا، عناصر روايي مورد نظر ژنت- روايت‌شناس فرانسوي- براي تحليل روايت برگزيده شد. و در مجموع در قسمت زمان، مشخص خواهد شد كه چگونه چوبك، بعضي از قسمت‌هاي داستان خود را به كمك نشانه‌هاي زمان تقويمي مي‌سازد و گاه به وسيله‌ي زمان‌پريشي، تداوم و بسامد، صحنه‌هاي داستان را شكل مي‌دهد. همچنين از آن جا كه جداسازي عناصر داستاني از يكديگر كاري ناممكن است قبل از بررسي روش‌هاي صحنه‌پردازي به عناصر مؤثر بر صحنه (طرح- درونمايه- زاويه ديد- شخصيت) توجه مي‌شود و پس از آن به روش‌هاي صحنه‌پردازي يعني روش مستقيم (توصيف) و غير مستقيم (شخصيت- گفتگو – لحن) پرداخته مي‌شود. در پايان نيز صحنه‌پردازي آثار ديگر چوبك مورد توجه قرار مي‌گيرد.

27776