PIR 83

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

پيام نور رشت

1390

91/01/30

علي تسليمي

فاطمه كاسي

تسليمي،علي , كاسي،فاطمه

عناصراربعه از مهم ترين پديده هايي است كه پيوند تفكيك ناپذيري با ساير پديده ها و عناصر طبيعي در هفت پيكر نظامي دارد كه به نوعي ، اعتقادات و نگرش ايرانيان باستان را به جهان و مخلوقات و حوادث بيان مي دارد و تأثير سيّارات و عناصر اربعه در آفرينش ،آنها را تا حدّ اسطوره اي ارتقا داده كه با عقايد معروف ايرانيان در قرون گذشته بالاخص در دورۀ ساسانيان مرتبط است . در اين پايان نامه ابتدا به شرح كليات طرح تحقيق پرداخته شد و سپس فصل دوم به شمّه اي از زندگي ، انديشه ، سبك و آثار نظامي و در فصل سوم به خلاصه ي هفت پيكر با تمام افسانه هاي آن اختصاص يافت و در فصل چهارم اسطوره و ارتباط آن با قصّه و افسانه معرفي شده است و آنگاه عوامل نگهدارنده ي آنها و شرح سيارات و اقاليم هفتگانه و ارتباط آنها با عناصر اربعه به عنوان آباء علوي و امّهات اربعه كه در آفرينش مؤثّرند، بررسي شده است و در فصل پنجم به تحليل عناصر اربعه و نقش و نمودهاي آن در هفت پيكر به عنوان اضدادي كه در ماوراي خود به وحدت مي رسند ، پرداخته شده است تا بدين طريق محور گرايش ها و باورهاي فكري و اعتقادي ايرانيان باستان ، در محتواي سخنان نمادين و رمزآميز نظامي، شاعر قرن ششم ، آشكار شود و در نهايت شناخت تازه اي از انديشه هاي نظامي در هفت پيكر ارائه گردد .تحليل اشعار هفت پيكر نشان داد كه قصّه ها و افسانه هاي هفت پيكر و نيز گنبدهاي هفتگانه و سيّارات و عناصر اربعه ، تحت باورهاي اسطوره اي و فلسفي شكل گرفته و قوام يافته و به نتيجۀ خود رسيده اند. براي رسيدن به اين هدف تمامي ابياتي كه در هفت پيكر اين عناصر را داشته يا با آن مرتبط بود بررسي و خويشكاري هاي هر كدام جداگانه مورد تحليل و بررسي قرار گرفت.

27477